toplam nüfusa oranının çok altındadır. Temel sorun engelli seçmenlere ilişkin verilerin ve veri
toplama metotlarının yetersizliğinden kaynaklanmaktadır.
Seçimler için YSK tarafından üretilen bilgilendirme dokümanları ve oy pusulaları da çeşitli
engelli grupları için erişilebilir değildir. Benzer biçimde oy kullanma işlemi için tahsis edilen
merkezlerin büyük çoğunluğu da erişilebilir değildir. Seçim sandığına erişemediği için oyunu
kullanamayan engelli seçmenler bulunmaktadır.
Her seçim öncesinde YSK ve Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı yetkilileri engelli
seçmenlerle ilgili her türlü önlemi aldıklarını kamuoyuna açıklamaktadırlar, ancak oy
sandıklarına erişim halen en büyük problemdir.
2011 ve 2015 genel seçimlerinde kayıtlı oldukları sandıkların erişilebilir olmaması nedeniyle
oy kullanamayan iki engelli yurttaş YSK aleyhine açtıkları davaları kazanmıştır. Her iki davada
YSK temsilcileri mahkemelerde bu durumun istisna olduğunu ileri sürmüş ancak mahkemeler
bunun istisnai bir durum olmadığına ve YSK’nın tazminat ödemesine karar vermiştir.
ESHİD’in hazırladığı 1 Kasım 2015 Genel Seçim İzleme Raporu’na göre, 375 sandık
merkezinin sadece %43,2'si fiziksel engelli kişilerin binaya girmesi için bir rampaya ve sadece
%7,2'si bir asansöre sahipti.12 Bunların çok azında hem bir rampa hem de bir asansör erişimi
sağlanmıştır.
Türkiye’nin en büyük illerinden Antalya ve İstanbul’da 24 Haziran 2018 tarihinde genel seçim
günü çekilen ve medyada yer alan fotoğraflar oy kullanma merkezlerindeki durumu
göstermektedir. Bu fotoğraflar istisna değildir, küçük illerde durum daha da kötüdür.
Olumlu bir gelişme olarak 13 Mart 2018 tarihinde 7102 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve
Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanun’un kabul edilmesiyle ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri
Hakkında Kanun’un (STHSKHK) 14. maddesinde değişiklik yapılmasıyla yatağa bağımlı
durumdaki seçmenler için seyyar sandıklar kurulması hükmü getirilmiştir. Kanun’da muhtarlık
ESHİD, 2016, “1 Kasım 2015
https://bit.ly/2ULS9ae, s. 21.
12
Milletvekili
Genel
Seçimi Gözlem Raporu”,
online olarak:
18