TÜRKİYE’DE ZORUNLU DİN EĞİTİMİ - DİN KÜLTÜRÜ AHLAK BİLGİSİ DERSİ VE KİTAPLARI HAKKINDA İNSAN HAKLARI TEMELLİ BİR DEĞERLENDİRME Kültürümüzdeki bir diğer güzel uygulama ise yeni doğan çocuğa ad koyma merasimidir. Ülkemizde en çok kullanılan adlar arasında Hz. Peygamber (s.a.v.) ve onun soyundan gelen kimselerin isimleri yer almaktadır. Bunun yanı sıra sahabe isimleri de sıkça kullanılmaktadır. İnsanın doğumunda kulağına okunan ezandan cenazesinde okunan salâya kadar hayatı boyunca yaşadığı pek çok olayda dinin kültüre olan etkilerini görmek mümkündür. (9. Sınıf, s.88) 3. Temel Değerler Sizce Müslüman bir toplumda en çok hangi değerlere önem verilmelidir? Her toplumun tarihi sürecine ve kültürel özelliklerine bağlı olarak oluşan kendine özgü değerleri mevcuttur. Bu değerlerden bazıları toplumu temelden şekillendirmesi ve diğerlerini de etkilemesi bakımından temel değerler olarak kabul edilir. (9. Sınıf, s. 90) Adalet, hikmet, iffet ve şecaat bütün ahlak anlayışlarında temel erdemler olarak kabul edilmektedir. Ancak bu temel erdemler en kapsamlı içeriğine Kur’an-ı Kerim ve hadislerle ulaşmış, Müslüman toplumlarda en önemli değerler hâline gelmiştir. (9. Sınıf, s. 91) Medeniyet – konusu İslam Medeniyeti konusu 9. Sınıf, s. 106-107 1948 yılında kurulan İsrail’in işgali ve zulmü günümüzde bu kadim şehrin tarihî ve kültürel dokusunu tehdit etmekte; Dârü’s-selâm (Esenlik şehri) olarak da bilinen şehir maalesef savaş ve gözyaşıyla anılmaktadır. (9. Sınıf, s. 112) Toledo Kılavuz İlkeleri “Sağlam bilgi temelinde, dini topluluklar ve onların üyeleri hakkındaki mevcut olumsuz basmakalıpları tanıma ve sorgulama yeteneği” ve “Dini farklılıklara saygı duyulmamasının geçmişte nasıl aşırı şiddete yol açtığına dair tarihsel ve psikolojik bir anlayış ve bununla ilgili olarak, insanların başkalarının haklarının korunmasında aktif rol almalarının önemi ve bir hoşgörüsüzlük ve ayrımcılık iklimi ortaya çıktığında, saygılı ve duyarlı bir şekilde karşı koyma yeteneğinin geliştirilmesini” de dinler hakkında eğitimin kazanımları olarak sıralar.145 Kitaplarda, farklı din veya inançlar hakkında olumsuz basmakalıpların ele alınmadığı görülüyor. Aksine bunlarla ilgili İslami yaklaşım ve doktrinsel olarak yapılan değerlendirmelerle olumsuz basmakalıpların güçlendirildiği söylenebilir. Benzer şekilde, dünyada veya Türkiye’de din veya etno-din kökenli tarihsel çatışmalar bunların tekrarlanmaması amacıyla öğrencilerde anlayış ve direnç geliştirilmesi için ele alınmıyor. DKAB dersi, bu bağlamda dinler hakkında bir dersin kazanımları arasında yer alması beklenen özellikleri de barındırmıyor. Çocuğun inanç özgürlüğü Her çocuk düşünce, din ve vicdan özgürlüğü hakkına sahiptir ve bu hakkı, gelişen kapasitesi ölçüsünde kullanabilir. Çocuk hakkını kendisi kullanır, onun yerine ebevynleri veya başka biri kullanmaz. Aşağıda yer verilen örnekler, çocukların nesnel olarak sunulmayan doktrinsel konularda “doğru” cevabı vermek durumda kaldığını ve çocukların “doğru” davranış olarak belli davranışlara yönlendirdiğini göstermektedir. Çocukların DKAB dersi performansının sınav, ödev veya sınıf içi katılımlarıyla değerlendirileceği ve alacakları notun eğitim hayatlarında önemli etkisi olacağı göz önünde bulundurulduğunda, çocuğun doktrinsel olarak dinin içinden sunulan bilgileri onaylar nitelikte 145 Toledo İlkeleri, yukarıdaki dn. 3. 48