TÜRKİYE’DE ZORUNLU DİN EĞİTİMİ - DİN KÜLTÜRÜ AHLAK BİLGİSİ DERSİ VE KİTAPLARI HAKKINDA İNSAN HAKLARI TEMELLİ BİR DEĞERLENDİRME 2. Yöntem Çalışmanın temel sorusu, DKAB derslerinin insan hakları hukukunun temel hükümleriyle uyumlu olup olmadığıdır. Bu sorgu için kullanılan yöntem, normatif disiplin içinde hem klasik vaka temelli insan hakları izleme yönteminden14 hem de insan haklarının göstergelerle izlenmesi yönteminden yararlanıyor. Göstergelerle izleme yöntemi, izlenen hakka ilişkin temel özelliklerin belirlenmesi ve bunların yapısal, sürece ilişkin ve sonuçlara ilişkin göstergeler temel alınarak sunulmasını içerir. Göstergeler, özellikle kalkınma örgütleri tarafından ekonomik, sosyal ve kültürel haklar alanında kullanılmakla birlikte, medeni ve siyasal haklarla ilgili olarak da kullanılabilinir.15 Buna göre, insan hakları izleme çalışması, belirli bir hakka ilişkin özellikler belirlendikten sonra bunların yapısal, sürece ilişkin ve sonuç göstergeleri olarak üç alanda izlenmesi şeklinde düzenlenir. Yapısal göstergeler, devletin insan hakları yükümlülüklerini yerine getirmeye yönelik önlemleri alma yükümlülüklerine ilişkin izlemeyi içerir. Sürece ilişkin izleme ise yükümlülük sahibi devletin taahhütlerini sahada uygulamak için aldığı özel önlemlerin ve politikaların değerlendirilmesidir. Sonuç göstergeleri, insan haklarından faydalanma durumunu izler, kazanımlara ve ihlallere odaklanır. Elinizdeki çalışma, göstergelerle izleme yönteminden yararlansa da belirli bir hakkı değil, DKAB dersini belirli haklar çerçevesinde incelediği için farklılık gösteriyor. Değerlendirmenin çerçevesini oluşturan üç temel insan hakkı ve bunlarla ilgili aşağıdaki tabloda yer alan özellikler ve göstergeler tespit edildi: 14 BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği Ofisi (OHCHR). Training Manual on Human Rights Monitoring, 2001. 15 Guzman, M. ve Verstappen, B., İzleme Nedir?, İnsan Hakları İzleme ve Dokümantasyon Dizisi Cilt 1, Huridocs. 10