154 Sivil Toplum Örgütleri İçin Engelli Hakları İzleme Rehberi Uluslararası ve Bölgesel İnsan Hakları Standartları (Sözleşme/Madde) Soru Analizde Ele Alınan Tanımlar ve Maddeler (1) (2) (3) Çalışma & İstihdam CRPD, art 27 SR 7 IACEDPD, art 3.1a ESC art 15 (CESCR, art 6, 7 & 8) (CCPR, art 8, 22) (ESC, art 1, 4, 5, 9 & 10) (ACHR-PSS, art 6, 7 & 8) (CEDAW, art 11) (CERD, art 5e) (MWC, art 25 & 26) (ECHR, art 4) (ICPMW, art 11) 34. Engellilerin çalışma hayatına diğer bireylerle eşit şekilde erişimlerini temin eden bir kanun veya devlet politikası mevcut mu? Bu hakla ilgili olarak sözleşme devletlerin: [analizde belirtilen koşulları kontrol ediniz] • İstihdamın her şekline dair tüm konularda engelli ayrımcılığının yasaklanması • Engellilerin, sorunların düzeltilmesi de dahil olmak üzere, adil ve uygun iş koşullarında çalışma hakkının korunması • Engellilerin iş ve sendikal haklardan diğer bireylerle eşit şekilde faydalanmasını temin etmek • Genel teknik ve mesleki rehberlik programlarına, yerleştirme hizmetlerine ve mesleki ve sürekli eğitimlere etkili erişimlerinden emin olunması • Engelliler için iş piyasasında istihdam olanaklarını ve kariyer geliştirmeyi temin etmek ve/veya desteklemek • Serbest meslek ve koooperatiflerin gelişme fırsatlarının desteklenmesi • Engellilerin kamu sektöründe istihdam edilmesinin temini • Engellilerin özel sektörde istihdam edilmesinin desteklenmesi (pozitif ayrımcılık programları ve teşvikler de dahil olmak üzere) • Çalışma yeri ve çalışma ortamında engellilere yönelik makul düzenlemelerin yapıldığından emin olunması • Engelliler için mesleki ve profesyonel rehabilitasyon ve işe dönüş programlarının desteklenmesi • Engellilerin kölelik veya iş mahkumiyetinde tutulmadığından ve zorunlu görev veya zorla çalıştırılmaktan diğer herkesle eşit şekilde korunduğundan emin olunması Uluslararası ve Bölgesel İnsan Hakları Standartları (Sözleşme/Madde) Soru Analizde Ele Alınan Tanımlar ve Maddeler (1) (2) (3) Yeterli Hayat Standardı & Sosyal Korunma 35. Engellilerin yeterli yaşam standartına sahip olmasını bir kanun ya da devlet politikası temin ediyor mu? CRPD, art 28 SR 8 (CESCR, art 9) (CERD, art 5e) (CRC, art 23 26 &27) (MWC, art 27) (CEDAW, art 13 & 14) (ESC, art 14) (ACHR-PSS, art9) Bu hakkın sağlanabilmesi amacıyla sözleşme devletlerin uygun tedbirleri almasını gerektirir: [analizde belirtilen koşulları kontrol ediniz] • Tüm engellilerin temel hizmetler, yeterli yiyecek, giyinme, barınma, temiz suya erişim ve yaşam standartlarının sürekli olarak gelişmesi hakları • Engellilerin uygun ve düşük maliyetli hizmetlere, araçlara ve engelli ihtiyaçlarına yönelik diğer yardımlara eşit erişimleri • Engellilerin, özellikle kadınlar, kız çocukların ve yaşlıların sosyal koruma programlarına ve yoksulluk azaltma programlarına erişimi • Yoksul şartlarda yaşayan engellilerin ve ailelerinin engelleriyle ilgili giderleri için devlet yardımına erişimi • Engellilerin kamu barınma programlarına ve emeklilik maaşına ve programlarına eşit erişimi