67 Bölümdeki yeri: □ Bölümün başında □ Bölümün ortasında □ Bölümün sonunda Engellilikle ilgili haberlerde temel bilgi kaynağı engelli kişiler mi? Engelli kişilerle ilgili haberlerde haber kaynağının engelliler olup olmadığını kontrol etmek önemlidir. Hikayelerin engelli aileleri, arkadaşları veya ilgili diğer taraflarca anlatılmadığının kontrol edilmesi gerekir. Başka hangi bilgi kaynakları kullanılmış? Bilgi kaynaklarınız insanlar, yazılar, kitaplar, dosyalar, filmler, ses kayıtları olabilir. Aslında, gazetecilerin haber hazırlamak için kullandığı her şeyi bilgi kaynağı olarak kullanabilirsiniz. Spesifik örnek verecek olursak, resmi kayıtlar, basılı yayınlar veya televizyon yayınları, devlet veya iş dünyası çalışanları, çeşitli örgütler veya şirketler, bir olayın tanıkları ve olayla ilgili veya olaydan etkilenen insanlar. Haberlerde nasıl bir dil kullanılıyor? (ör. ‘çekmek’ ‘mustarip’ gibi kelimeler mi yoksa özgürleştirici bir dil mi?) Burada engellilik ya da engelli kişilerle ilgili medya haberlerinde kullanılan olumsuz veya değersizleştiren söylemleri yakalamaya çalışmak gerekiyor. Yazar engellilikten veya engelli kişilerden bahsederken olumsuz veya değersizleştiren bir dil kullanıyor mu? İncelediğiniz medya haberlerindeki olumsuz kelime ve ifadelerin listesini çıkarın. b. Engelli haklarıyla ilgili kapsam Engelli haklarıyla ilgili kapsama bakarken engellilikle ilgili bütün materyallere bakılır. Bu materyallerin hak temelli bir yaklaşım mı benimsediği yoksa tıbbi, yardım veya kahramanlık yaklaşımına mı ağırlık verdiği değerlendirilir. Engelli Hakları Sözleşmesi’nde yer alan her bir hak için aşağıdaki noktalar tartışılmalıdır: 1. Engellilikle ilgili insan hakları perspektifini (yaklaşımını) geliştiren haberler var mı? Haberlerden ortaya çıkan ana konular hangileri (örnek vermek için alıntı yapın). Engelli kişilerle ilgili haberlerin insan hakları perspektifini kullanıp kullanmadığını belirlemek için Engelli Hakları Sözleşmesinin genel ilkelerinin uygulanıp uygulanmadığına bakın (insan onuru, özerklik, katılım, dahil olma ve erişilebilirlik, ayrımcılık yapmama, eşitlik, farklılıklara saygı). 2. Engelliğe karşı insan hakları perspektifini (yaklaşımını) geliştirmeyen haberler var mı? Başka hangi perspektifler merkezde yer alıyor? (ör. Kahramanlık, tıbbi, örnek vermek için alıntı yapın). İnsan hakları perspektifini kullanmayan veya Engelli Hakları Sözleşmesinin genel ilkelerini ele almayan haberler (insan onuru, özerklik, katılım, dahil olma ve erişilebilirlik, ayrımcılık yapmama ve eşitlik, farklılıklara saygı) genellikle engellilikle ilgili geleneksel bakış açısını kullanırlar (tıbbi model). 3. Yukarıda bahsedilen iki perspektif arasında makul bir denge var mı? Her ikisini de kullanan haberler var mı? Engellilik konularıyla ilgili insan hakları perspektifini (sosyal model) benimseyen haber-