82 Sivil Toplum Örgütleri İçin Engelli Hakları İzleme Rehberi sayede, engellilikle ilgili önemli meseleler BM insan hakları sisteminde değerlendirmeye alınabilir. Böylelikle örneğin, Kadınlara yönelik Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılmasına Dair Komite, engelli kız çocuklarının ve kadınların karşılaştıkları belli ayrımcılık şekilleri hakkında bilgi edinebilir. Engelli örgütleri, Engelli Kişilerin Haklarına Dair Sözleşmeyi onamamış olan ülkelerde, engellilerin haklarına ilişkin endişelerin BM seviyesine taşınması için diğer sekiz temel anlaşmayı kullanarak harekete geçebilirler. Engelli örgütleri bu anlaşmalar kapsamında bireysel veya grup şikayetlerinin sunulmasına da destek vermek isteyebilirler. Engelli Kişilerin Haklarına Dair Sözleşmenin İsteğe Bağlı Protokolünü onamamış ancak başka anlaşmalardaki şikayet usullerini onamış ülkelerdeki engelli örgütleri bu seçeneğe başvurabilirler. Bu sayede bu engelli örgütleri seslerini bir ölçüde duyurabilirler. Devlet raporlarına ve şikayetlere ilişkin usul kuralları her insan hakkı anlaşmasına göre değişir, bu nedenle ilgili uzman komitesinin koyduğu kuralların gözden geçirilmesi ve bunların uygulanması önemlidir. Bir insan hakları anlaşmasının usul kuralları uyulması gereken belli bir format içermiyorsa, yukarıda yer alan “Gölge Raporun Önerilen Ana Hatlar” tablosu herhangi bir insan hakları anlaşması kapsamındaki gölge raporlar için kullanılabilir. Yandaki tabloda, Birleşmiş Milletlerin dokuz temel insan hakları anlaşması (Engelli Kişilerin Haklarına Dair Sözleşme dahil) hakkında bilgi yer almaktadır. Bu tabloda, anlaşmanın kapsamına girenler, ilgili uzman izleme komitesinin adı, anlaşmada devlet raporlama prosedürünün bulunup bulunmadığı; anlaşmada bildirimde bulunma prosedürünün yer alıp almadığı bilgisi ve engelli örgütlerinin kurallar ve prosedürler hakkında daha fazla bilgiye ulaşabileceği web sayfalarına linkler yer almaktadır. STÖ’lerin ‘ikili bir yol’ izleyerek uluslararası düzeyde harekete geçebilecekleri başka bazı seçenekler de var. Bunlar arasında aşağıdakiler sayılabilir: • İnsan hakları sözleşmelerini izleyen Uzman Komitelerin (yani, Engelli Hakları Ko- mitesi ve diğer sekiz temel insan hakları sözleşmesinin komiteleri) hazırladıkları Genel Yorumlar ve Tavsiyeler için bilgi sunabilirler, • İnsan Hakları Konseyinin Evrensel Periyodik İnceleme (UPR) sürecine katkı sağlayabilirler, • Birleşmiş Milletler’in Özel Prosedürleri kapsamında yürütülen soruşturmalara katkıda bulunabilirler. Daha fazla bilgi için bkz.: OHCHR yayını: Working with the United Nations Human Rights Programme: A Handbook for Civil Society: http://www.ohchr.org/EN/AboutUs/CivilSociety/Documents/Handbook_en.pdf Uluslararası eylemle ilgili son noktalar Lobi ve savunuculuk faaliyetleri toplumsal değişim ve sosyal adalet için kritik öneme sahiptir. Birleşmiş Milletler bu süreçleri ülkelerin hakları uygulama yolunda ilerlemeleri, hak ihlallerini ele almaları ve dünya çapında engelli kişiler ve herkes için sosyal adalete doğru ilerlemeleri için geliştirmiştir. STÖ’ler, hem Engelli Hakları Sözleşmesi hem de diğer sözleşme ve organlar kapsamındaki bu uluslararası süreçlerin hepsinden yararlanabilir, süreçleri ülke ve toplum düzeyinde değişim yaratmak, uluslararası kamuoyunun baskısını kendi ülkelerindeki dönüşümü gerçekleştirebilmek için kullanabilirler. Bu amaç doğrultusunda STÖ’lerin aşağıdakileri yapmaları önemlidir: