152 Sivil Toplum Örgütleri İçin Engelli Hakları İzleme Rehberi Uluslararası ve Bölgesel İnsan Hakları Standartları (Sözleşme/ Madde) Soru Analizde Ele Alınan Tanımlar ve Maddeler (1) (2) (3) Sağlık CRPD, art 25 CRC, art 23 (&24) SR 2 IACEDPD, art3.2b (ACHR-PSS, art 10) (CESCR, art12) (CEDAW, art12, 14) (CERD, art5e) (MWC, art 43e) (ESC, art 13) 32. Kanunlar veya devlet politikaları engellilerin, engelli ayrımcılığına uğramadan, ulaşılabilir en yüksek sağlık standardına erişimini temin etmekte mi? Bu hakkın sağlanabilmesi amacıyla sözleşme devletlerin: [analizde belirtilen koşulları kontrol ediniz] • Engellilere, cinsel ve üreme sağlığı hizmetlerini de içerecek şekilde, herkesle aynı çeşitlilik, kalite ve sağlık hizmetleri standardı ve nüfusa dayalı kamu sağlık programlarının sağlanması • Özellikle engellilik sebebiyle erken tanı ve uygun görüldüğünde müdahale edilmesi, engelliliğin çocuklar ve daha ileri yaşlardaki kişilerde dahil olmak üzere, azaltmak ve ilerlemesini engellemek için gerekli sağlık hizmetlerinin sağlanması • Engellilikle ilgili sağlık hizmetlerinin, kırsal alanlarda dahil omak üzere, insanların kendi topluluklarına olabilecek en yakın yerlerde sağlanması • Engellilere, özgür irade ve bilgilendirilmiş onaylarını da içerecek şekilde, diğer konulara ek olarak insan hakları, onur ve otonomi hakkında farkındalıklarını arttırmak ve engellilerin ihtiyaçlarını eğitim aracığıyla ve özel ve kamu sağlık hizmeti etik standartlarda sağlanması • Ulusal hukuka uygun olan sağlık ve hayat sigortasının engelli ayrımcılığı yapılmadan sunulması • Sağlık hizmetleri veya yiyecek ve içeceklerin engellilik ayrımcılığı sonucu reddedilmesinin önlenmesi Uluslararası ve Bölgesel İnsan Hakları Standartları (Sözleşme/ Madde) Soru Analizde Ele Alınan Tanımlar ve Maddeler (1) (2) (3) Eğitim CRPD, art 24 CRC, art 23.2 (& 28) SR 6 (CESCR, art 13) (CERD, art 5e) (ECHR-P1, art2) (ACHR-PSS, art 13) (CEDAW, art 10) 33. Engelliler için kapsamlı rehabilitasyon ve habilitasyon hizmet ve programlarını destekleyen herhangi bir devlet politikası veya kanun mevcut mu? Bu hakkın sağlanabilmesi amacıyla sözleşme: [analizde belirtilen koşulları kontrol ediniz] • Hizmetler ve programların başlatılabilecek en erken kademede başlaması ve bunların bireylerin ihtiyaçları ve güçlü yönlerinin çok disiplinli bir şekilde değerlendirilmesi üzerine kurulu olması • Toplumda ve topluluklarda katılımı ve dahil edilmeyi destekleyen hizmetler ve programlar, (gönüllü de olabilir) engellilerin kendi topluluklarına olabilecek en yakın (kırsal alanlar da dahil olmak üzere) yerde yapılması • Habilitasyon ve rehabilitasyon hizmetleri alanında çalışanlar ve profesyoneller için başlangıç eğitimi ve sürekli eğitimlerin devletler tarafından geliştirilmesi • Yardımcı araçlar ve teknolojilerin ulaşılabilirliği ve kullanımının devletler tarafından desteklenmesi