50
Sivil Toplum Örgütleri İçin Engelli Hakları İzleme Rehberi
Saha koordinatörü ile proje koordinatörü birlikte çalışarak her görüşülen kişi kategorisi
açısından hedefleri belirlerler. Bunu yaparken izleme sahası ile ilgili hazırlanan arka plan
raporu için toplanan bilgileri esas alarak ve o bölgede belli tip engeli olan, kadın veya erkek, farklı bölgelerde yaşayan, farklı sosyoekonomik statüye sahip ve belli yaş gruplarında yer alan kişilerin toplam nüfus yüzdesini dikkate alırlar. Bu hedefler saha koordinatörü
ile proje koordinatörü tarafından kullanılan ve aşağıda daha fazla ayrıntı verilen Matriks
Tablolarına eklenir (Bkz. Ek F).
(ii) Görüşme yapılacak kişileri seçerken çeşitlilik özelliklerini dikkate alın.
Görüşme yapılan kişilerin önerdiği insanlardan hangileriyle görüşme yapılacağına karar
verirken saha koordinatörleri yukarıda bahsedilen çeşitlilik özelliklerini kullanırlar. Bu
sayede, örnekleme geniş bir kesimin dahil olmasını sağlarlar. Ek F’deki Matriks Tablolarından faydalanılabilir. Örneklemin bir bütün olarak çeşitlilik içerdiğinden ve nüfusu
temsil ettiğinden emin olmak proje koordinatörünün nihai sorumluluğundadır. Proje koordinatörü bunu sağlamak için saha koordinatörleriyle sürekli irtibat halinde olmalıdır.
Bazı engelli gruplarına ulaşmak diğerlerine göre daha zordur çünkü sosyal olarak daha
fazla izoledirler. Toplanan izleme bilgilerinin kalitesinin bu izole edilmiş grupların da
örnekleme dahil edilmesine bağlı olduğunu unutmamak gerekir. Bunun için örnekleme,
sokakta yaşayan insanlar, mülteci bölgelerindeki insanlar ve evlerinde kendi aileleriyle
izole bir şekilde yaşayan insanların vb. dahil edilmesi önemlidir.
Görüşme örneklemi büyüdükçe, saha koordinatörleri görüşülen kişilerin önerdiği hiç
kimsenin örneklemi dengelemek için ihtiyaç duyulan çeşitlilik özelliklerine sahip olmadığını fark edebilir. Böyle olduğunda, saha koordinatörleri yerel engelli örgütlerinden
yardım isteyerek bu özelliklere sahip kişileri önermelerini talep edebilirler. Proje koordinatörü de bu sürece yardımcı olacaktır. Engelli kişileri bütün çeşitliliğiyle temsil eden
insanları bulmak fazladan zaman ve çaba gerektirebilir. Bu nedenle, bu konu proje takvimini planlarken dikkate alınmalıdır.
(b) Görüşmeler nasıl düzenlenir?
Saha koordinatörünün insanlarla temasa geçip görüşmeye katılmak isteyip istemediklerini sorarken yararlanabileceği bazı fikirler aşağıda verilmiştir:
• Bilgi Notunu referans metin olarak kullanarak kısaca görüşmelerin amacını anlatın
ve bu kişinin görüşmeye katılmak isteyip istemediğini öğrenin. (Unutmayın, her
durumda izlemcilerin görüşmeye başlamadan önce bilgilendirilmiş onam alma sürecini resmi olarak tamamlamaları gerekecektir).
• Görüşmenin yer ve zamanını belirleyin ve görüşme için iki kişilik bir izlemci grubu
atayın. İzlemciler bir günde iki görüşme yapabilirler bu yüzden hedefinizi ona göre
belirleyin.
• Görüşme Kodu için her izlemci grubuna atanan harfi takip edin. Örneğin, Jean ve
Maria için ‘A’ harfi; Sujit ve Nur için ‘B’ harfi; Jean ve Esteban için ‘C’ harfi. İzlemcilerin hangi harfi kullanmaları gerektiğini bildiğinden emin olun.
• Görüşme yapılacak kişinin engellilikle ilgili ihtiyaç duyduğu uyarlamaları organize
edin.
•
Hem izlemciler hem de görüşme yapılan kişi açısından görüşme mekanına nasıl
gidilip gelineceğini planlayın ve maliyetini belirleyin.
• Uyarlamalar ve ulaşım için dağıtılan paranın kaydını tutun (mümkünse fiş ve fatura
alın).