79
Gölge Raporlar hakkında daha fazla bilgi için bkz:
•
DRPI yayını: Claiming Disability Rights: Some Suggestions for Action (Engellilik Haklarını
Talep Etmek: Önerilen Bazı Eylemler) şu adreste bulabilirsiniz: http://drpi.research.yorku.ca/
• OHCHR (BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği) yayını, Working with the United Nations Human Rights Programme: A Handbook for Civil Society (Chapter IV) (BM İnsan Hakları Programı ile Çalışmak: Sivil Toplum için bir El Kitabı [Bölüm IV]) şu adreste bulabilirsiniz:
http://www.ohchr.org/EN/AboutUs/CivilSociety/Documents/Handbook_en.pdf
• International Disability Alliance yayını, Guidance Document: Effective Use of International Hu-
man Rights Monitoring Mechanisms to Protect the Rights of Persons with Disabilities (Kılavuz
Belge: Engellilerin Haklarını Korumak için Uluslararası İnsan Hakları İzleme Mekanizmalarının
Etkili Kullanımı) şu adreste bulabilirsiniz:
• http://www.internationaldisabilityalliance.org/resources/
Devlet raporlarının ve gölge raporların akıbeti ne?
Komite bir devlet raporu aldığı zaman, Cenevre’de yılda iki kez yaptığı toplantılarından
birinde, devlet raporunu o ülkenin temsilcileri ile birlikte değerlendireceği bir tarih belirler. Bu toplantılara kimi zaman “yapıcı diyalog” adı verilir. Engelli örgütleri de bu toplantılara gözlemci olarak katılabilir ancak görüş bildiremezler.
Komite, bu toplantıdan önce almış olduğu devlet raporunu ve varsa gölge raporları gözden geçirir ve ülkeye, devlet raporunda sunmuş olduğu bilgileri açıklamasını, tamamlamasını ve/veya güncellemesini istediği bir “sorun listesi” gönderir. Ülke, bu sorun listesine yazılı şekilde yanıt vermelidir.
Son olarak, Komite “sonuç gözlemleri” adı verilen kendi raporunu kabul eder ve yayınlar.
Bu raporda, ülkenin insan haklarıyla ilgili yükümlülüklerini karşılamak için kanunlarda,
politikalarda veya uygulamalarda değişiklik yapması gereken alanları belirler. Devletler,
sonuç gözlemlerinin kendi ülkelerinde kamuoyuna sunulmasını [bkz. Sözleşme Madde
36(4)] ve Komitenin web sitesinde yayınlanmasını sağlamalıdırlar.
Engelli örgütleri ve destekçileri nihai tespitlerde yer alan bilgileri kullanarak, değişiklik
yapması için yönetimlerine bakı yapabilirler. Örgütlerin şunları yapması önemlidir:
• Komitenin yaptığı eleştirileri uluslararası ve ulusal medyaya aktarmak,
• Komitenin varsa yasal bir girişimle ilgili yaptığı tespitlere ve tavsiyelere değinmek,
• Kendi ülkelerinde lobi çalışması yaparak Komitenin tavsiyelerini izlemek.
(c) Bireysel bir şikayeti veya bir grup şikayetini desteklemek:
Bir ülke, Engelli Kişilerin Haklarına Dair Sözleşmenin İsteğe Bağlı Protokolünü onaylamışsa, o ülkedeki bireyler ve/veya gruplar, sözleşmeden doğan haklarının ihlal edildiği iddiası
ile Engelli Hakları Komitesine şikayette bulunabilirler. Bu şikayetlere “bildirim” adı verilir.
Engelli örgütleri, izleme sürecinden elde edilen bilgileri kullanarak yapılabilecek olası
şikayetleri belirleyebilir, bireylere ve gruplara şikayette bulunmaları için yardım edebilirler. Unutmayın, engelli örgütleri (STÖler) şikayette bulunmadan önce ilgili kişinin veya
grubun rızasını almalıdır.
Komite, yapılan şikayeti değerlendirdikten sonra bir karara varacaktır. Komite ihlal olduğunu tespit ederse, o ülkeye durumu düzeltecek adımı tavsiye edecektir. Tavsiye edilen
adım maddi ödeme yapılmasını, mevzuatın değiştirilmesini ve/veya başka eylemlerde bulunulmasını içerebilir.