Sivil Toplum Örgütleri İçin Irk veya Etnik Kökene Dayalı Ayrımcılığın İzlenmesi Rehberi •Konuyla ilgili diğer araştırmalarda kullanılan göstergeler: Gösterge kullanımının önemli bir boyutunun izlemeye tekrarlanabilirlik kazandırmak için konuyla ilgili farklı insan hakları araştırmalarının göstergeleri yeniden kullanılabilir. İnsan hakları göstergeleri, her türlü etkinlik, aktivite, amaç ve sonucun insan hakları norm ve standartlarının kabulü ve uygulaması yönünden ölçülmesini sağlayan araçlardır. Bu göstergeler uluslararası insan hakları prensiplerini ve kaygılarını yansıtır. Göstergeler doğrultusunda ulaşılan veriler, insan haklarının durumu ve uygulanmasını izleme için kullanılır. Nitelik ve Nicelik Göstergeleri Göstergeler nicel veya nitel özellikli olabilir. Nicel veriler genellikle istatistiki bilgileri, nitel veriler ise sözel anlatıdan kategorik bilgilere kadar birçok veri tarzını kapsar. Nitel ve nicel veriler birbirlerini tamamlar niteliktedir. İnsan haklarının uygulanmasını ve ayrımcılığı ölçmek için kullanılan göstergeler iki türlü veriyi de sağlayabilir. Aynı zamanda sayısal veriye niteliksel bir analiz yapmak veya nicel veri aracılığıyla nitel veriye tamamlayıcı ve açıklayıcı bir çerçeve kazandırmak mümkündür. Nicel Olgu Odaklı veya Nesnel Algı Odaklı veya Öznel Gösterge, sayısal formda olan, doğrudan gözlemlenebilir ve doğrulanabilir olgu, bilgi ve olaylar hakkında veri sağlar. Gösterge, nicel formda olan, algı, düşünce, yargı veya değerlendirme sonucu elde edilen ve genellikle sayısal/sıralama ölçekleri ile temsil edilen veri sağlar. Örnek 1: Beş yaşın altında aşırı zayıflık kıstaslarına uyan çocukların sayısı Örnek 2: Kaydedilen yargısız infazların sayısı Nitel Örnek 1: Karanlıkta eve yalnız yürümek konusunda kendini rahat hisseden kişilerin yüzdesi Örnek 2: Bir grup uzman/gazetecinin ülkedeki düşünce özgürlüğü durumuna verdikleri skorların ortalaması Gösterge, kategorik bilgi veren, gözlemlenebilir ve doğrulanabilir bilgi ve olguların sözlü verisini sağlar. Gösterge, kategorik bilgi verme zorunluluğu olmayan, algı, düşünce, yargı veya değerlendirme sonucu elde edilen sözlü veri sağlar. Örnek 1: Bir ülkenin uluslararası insan hakları sözleşmesini onay durumu: imza/onay/imza veya onay olmaması Örnek 1: Adalet sisteminin ne kadar serbest olduğu ile ilgili sözel bir değerlendirme Örnek 2: Fiziksel şiddet içeren bir olayın olgu odaklı tasviri Örnek 2: “Barınma hakkı ülkede yasa ve icraatta yeterince karşılanıyor mu?” sorusunun yanıtı Tablo 1: Gösterge Kategorileri4 4 Human Rights Indicators: A Guide to Measurement and Implementation, 2012. Sy. 18. Türkçe’ye çevrilmiştir. 14 Untitled-1.indd 14 27.01.2016 21:43