Mağdurlaştırma
Mağdurlaştırma, bir kişinin ayrımcılığa uğradığı gerekçeİzleme
çalışmalarında,
siyle yaptığı şikâyet sonucunda kötü davranışla karşılaşmaayrımcılık mağdurlarının
sı veya farklı muamele görmesi ya da bir kişinin ayrımcılığa
başvuru yollarını kullanıruğradığı gerekçesiyle şikâyette bulunan diğer bir kişiyi desken karşılaştıkları sıkıntıteklemesi sonucunda benzer muamelelerle karşılaşmasıdır.
ların ve varsa yaşadıkları
Kişiler olumsuz tepki görmemek veya olumsuz yönde somağdurlaştırma deneyimlerinin tespiti büyük önem
nuçlarla karşılaşmamak için, ayrımcılık yasağına dair şikâtaşımaktadır.
yette bulunma, delil sağlama, tanıklık yapma veya bu yönde
bir şikâyet yapan bir kişiye herhangi bir biçimde destek olma
noktasında isteksiz olabilmektedir. Ayrımcılık mağdurlarının
toplum içerisinde büyük oranda dezavantajlı gruplara mensup olduğu düşünüldüğünde, mevcut güç dengesizliğinin giderilmesi noktasında
mağdurlara daha fazla koruma sağlanmalıdır. Mağdurlaştırmaya, taciz veya
ayrımcılık yasağının ihlalini oluşturan başka bir nedenden dolayı şikâyet eden
bir öğrencinin okul yönetimi tarafından disiplin cezasına maruz bırakılması
veya öğretmeni tarafından başka bir olumsuz davranışa maruz bırakılması örnek olarak verilebilir.
BAZI HAKLAR BAKIMINDAN
AYRIMCILIĞIN İZLENMESI VE AYRIMCI
MUAMELE ÖRNEKLERI
Eğitim Hakkı
Eğitim hakkı günümüzde hem Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerde, hem de Anayasa’da düzenlenmiş temel bir insan hakkıdır. Eğitim,
aynı zamanda, ekonomik ve sosyal olarak toplum dışına itilmiş yetişkin ve
çocukların kendilerini yoksulluktan kurtarabilecekleri ve içinde bulundukları
topluma tam olarak katılmalarını sağlayacak yolları elde edecekleri temel bir
araçtır.9 Eğitim hakkı kapsamında devletlerin hem eğitimle ilgili gerekli altyapıyı sağlama, hem de mevcut eğitim kurumlarına erişimi engellememe gibi
yükümlülükleri söz konusudur.
Eğitim hakkı ile ilgili olarak, eğitimin mevcut olması (mevcudiyet); eğitimin
erişilebilir olması (erişilebilirlik); eğitimin kabul edilebilir olması (kabul edilebilirlik) ve eğitimin çocukların ihtiyaçlarına uyarlanabilir olması (uyarlanabilirlik) şeklinde dört ilke gündeme gelmektedir.10 Eğitim hakkı kapsamında
bu dört ilkenin aynı anda devlet tarafından sağlanması gerekmektedir, aksi bir
durum eğitim hakkının ihlaline yol açabilir.
9 Birleşmiş Milletler Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi, 13 No’lu Genel Yorum, paragraf. 1.
10 paragraf 6.
29
Untitled-1.indd 29
27.01.2016 21:43