Yaşam hakkı çerçevesindeki bu yükümlülük bir kişinin yaşamını yitirdiği zaman, eylem ister güvenlik güçleri tarafından isterse üçüncü kişiler tarafından
gerçekleştirilsin, etkili bir resmi soruşturma yapılmasını gerektirmektedir. Bu
yükümlülük doğal nedenler dışında gerçekleşen her türlü ölüm olayının ardından ortaya çıkmaktadır ve hatta yaşam hakkına yönelik müdahale sonucunda kişi yaşamını yitirmese dahi söz konusu yükümlülük gündeme gelebilmektedir.
Kamu makamları yaşam hakkına yönelik şiddet olaylarını soruştururken, eylemin altında ırkçı bir saikin olup olmadığını bulmak ve nefret duygularının
ya da etnik kökene dayal�� önyargıların olayda rol oynayıp oynamadığını tespit
etmek için makul tüm önlemleri almalıdır.
Ayrımcı Muamele Örnekleri
Irk veya etnik kökeni nedeniyle;
• Bir kişinin, yaşamına son verilmesi veya tehlike altına sokulması,
• Kamu görevlileri tarafından orantısız güce maruz bırakılarak yaşamına
son verilmesi,
• Zorla kaybedilmesi,
• Özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilerin devletin kontrolü altındayken işkenceye maruz kalarak yaşamını yitirmesi,
• Özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilere devletin kontrolü altındayken orantısız güç kullanarak ölümüne sebebiyet verilmesi,
• Özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilerin devletin kontrolü altındayken üçüncü kişilerce saldırıya uğramasının ve ölümüne sebebiyet verilmesinin engellenmemesi;
• Kamu makamlarının, bir kişinin yaşamına yönelik üçüncü kişilerden
kaynaklanan bir tehlikeyi bilmesine veya bilebilecek durumda olmasına
karşın, bu tehlikeye karşı herhangi bir önlem almayarak kişinin yaşamını
yitirmesine yol açması,
• Kamu makamlarının bir çevresel riskin veya tehlikeli endüstriyel faa-
liyetlerden veya imar faaliyetlerinden kaynaklanan bir riskin varlığından
haberdar olmasına karşın, risk altında bulunan kişiler bakımından gerekli
önlemleri almaması ve riskin gerçekleşmesi sonucu kişilerin yaşamının
sona ermesi,
• Doğal nedenler dışında gerçekleşen ölüm olayları sonucunda etkili bir
soruşturma yürütülmemesi. Bu kapsamda yukarıda belirtilen yükümlülüklerden herhangi birisinin kişinin ırk veya etnik kökeni nedeniyle yerine getirilmemesi de yaşam hakkının ayrımcı bir şekilde ihlali anlamına
gelecektir.
39
Untitled-1.indd 39
27.01.2016 21:43