Sivil Toplum Örgütleri İçin Irk veya Etnik Kökene Dayalı Ayrımcılığın İzlenmesi Rehberi
Karşılaştırmalı sonuçların toplanmasının faydalı
olacağı hallerde, izleme
birden fazla eğitim kurumunda da yapılabilir. Bu
hallerde izleme, karşılaştırmaya olanak verecek
şekilde, aynı gösterge ve
araçları kullanılarak, aynı
kademedeki ve sayıdaki
kişilerle görüşmeler yapılarak gerçekleştirilmelidir.
mektedir. Ancak ayrımcılık bu sayılanlarla da sınırlı tutulmamaktadır ve ayrımcılığın başka temellerde de gündeme
gelmesi her zaman mümkündür. Bununla birlikte, özellikle bazı kimliklerin hem etnik kökene, hem de din veya
inanca gönderme yaptığı (örneğin Yahudiler, Ermeniler,
Rumlar vs. gibi) veya etnik kimliği farklı olsun olmasın
bir kişinin anadili yüzünden ayrımcılığa maruz kalabildiği
durumlar da izleme faaliyetinin içerisinde yer almaktadır.
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmayan yabancıların
maruz kaldığı ve ırk veya etnik köken ile birlikte gündeme gelebilecek uyruk, dil, din veya inanç temellerinde
ayrımcı muameleler de izleme çalışmasının kapsamında yer
alabilir. Çoklu ayrımcılık olarak ifade edilebilecek bu durum
uyruk, dil, din veya inanç temellerinde ayrımcılık vakalarının ırk
veya etnik köken ile birlikte veya zaman zaman ayrı ortaya çıktığı durumları
içermektedir.
Coğrafi Alanın Belirlenmesi
İzlemenin gerçekleştirileceği coğrafi alanın belirlenmesi, izlemenin yapılacağı
fiziksel alanın belirlenmesini ifade eder. İzleme, tüm Türkiye’yi kapsayabileceği gibi, bir bölge, il, ilçe, mahalle, sokak ve benzerleri ile sınırlı da olabilir.
İzlemenin yer bakımından sınırının belirlenmesinde çeşitli unsurlar etkili olabilir. Örneğin izlemeyi yapacak olan, yerel bir STÖ olabilir ve faaliyet gösterdiği coğrafi alanla sınırlı bir izleme
yapmayı tercih edebilir, ya da bir kentin belli mahalleİzlemenin coğrafi olarak
lerinde ırk veya etnik kökene dayalı ayrımcılığın yaygın
sınırlanması, amacın da
olduğu iddiaları söz konusu ise, o kentin bilimsel ölçütler
ancak bu coğrafi sınır içegözetilerek seçilen mahalleleri ile sınırlı bir izleme yapılrisinde gerçekleşeceğine
işaret etmez. Örneğin,
ması söz konusu olabilir.
bir ilçedeki uygulamanın
izlenmesi ile eğitim alanına ilişkin bir yönetmeliğin
ayrımcı etkiler yarattığı ortaya çıkmışsa, izlemenin
sonuçlarına dayanılarak
söz konusu yönetmeliğin
değiştirilmesi veya yürürlükten kaldırılması yönünde çaba gösterilecektir.
Böylece yerel nitelikte bir
izleme, genel düzlemde
etkili olabilecektir. Kaynakların en verimli şekilde
kullanılması amacıyla, bu
ve benzeri hallerde izleme
ve belgelemenin yer bakımından kapsamının daraltılması mümkündür.
Irk veya etnik köken temelinde ayrımcılığın izlenmesinde
coğrafi bakımdan bir sınırlama yapılmaması tercih edilebilir.
İzleme Süresinin Belirlenmesi
İzlemenin zaman bakımından kapsamını belirlemek, izlemenin süresini belirlemeyi ifade eder. Eğer vaka bazında izleme yapılıyorsa, izlemenin süresi vakanın başlangıcından
sonuçlanmasına kadar geçen zaman olacaktır. Vaka ile ilgili
idari veya yargı süreci başlamış ise, doğru bir değerlendirme yapabilmek için izlemenin idari ve yargısal süreçlerin
tamamını kapsaması anlamlı olacaktır. Örneğin, medyada
ırk veya etnik köken temelinde bir kişinin işe alınmayarak
ayrımcılığa uğradığını belirten bir haber yer almışsa, burada
10
Untitled-1.indd 10
27.01.2016 21:43