ÇEŞİTLİ VAKIF VE DERNEKLER İLE İŞBİRLİĞİ PROTOKOLLERİ ARACILIĞIYLA YÜRÜTÜLEN MÜFREDAT DIŞI ETKİNLİKLER 4.3. Protokoller ile ilgili TBMM Soru Önergeleri MEB’in vakıf ve derneklerle yaptığı protokoller, bugüne dek birçok defa yazılı soru önergelerine konu olmuştur.122 Ancak, bu soru önergelerinin önemli bölümü yanıtlanmamış, bazıları ise kısmen yanıtlanmıştır.123 Çalışmanın bu bölümü, 27. TBMM döneminde verilen 27 soru önergesine ve önergelere verilen -eğer varsa- yanıtlara odaklanıyor.124 Milletvekillerinin soru önergeleri aracılığıyla bilgi edinmek istedikleri konular çeşitli alanlarda yoğunlaşıyor. Söz konusu protokollerin kaç vakıf/dernekle ve hangi amaçlarla imzalandığı, işbirliği yapılan vakıfların/derneklerin hangi kriterlere göre seçildiği, anlaşmanın içeriğinde neler olduğu ve uygulamaların nasıl denetleneceği, protokolden doğacak mali yükümlülüklerin hangi tarafın sorumluluğunda olacağı ve protokol kapsamında yapılacak etkinliklere öğrencilerin katılımının zorunlu olup olmayacağı, soru önergelerinde öne çıkan ve tekrar eden konulardır. Bugüne kadar kaç vakıfla benzer protokoller imzalandığı sorusu yanıtlanmamıştır.125 Bunun yerine, soru önergelerine, çoğunlukla benzer bir ifadeyle, “İmzalanan protokoller ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılmaktadır.” yanıtı verilmiştir.126 Amaçlara dair soru önergelerine yanıt olarak ise, MEB yapılan işbirliği protokollerinin “mevzuat hükümleri çerçevesinde” ve “kamu yararı gözetilerek” imzalandığını ifade etmiştir. TÜGVA ile MEB DÖGM arasında imzalanan “Çizimler ile 40 Hadis” yarışmasıyla ilgili gelen soru önergesini MEB, yarışmanın “öğrencilerin milli, manevi, ahlaki, insani ve kültürel değerler edinmesine katkı” sunacağını söyleyerek yanıtlamıştır.127 Protokoller çerçevesinde gerçekleşen etkinliklere katılımın zorunlu tutulamayacağı, “böyle olası bir durumla karşılaşılması durumunda 2017/25 sayılı Genelgenin 13’üncü maddesi ve diğer meri mevzuatlar doğrultusunda idari ve gerekirse adli süreçlerin” uygulanabileceği belirtilmiştir.128 Bu nedenle, MEB protokoller doğrultusunda düzenlenen etkinliklere katılımın gönüllülük esasına dayalı olacağının altını çizmiştir. MEB, çoğu yanıtta, protokoller çevresinde oluşacak mali yükün ve masrafların işbirliği yapılan kuruluş tarafından ödeneceğini, dolayısıyla protokollerin MEB bütçesi için bir maliyet yaratmayacağını belirtmiştir. Danıştay 8. Dairesi, “bir kamu hizmeti olan eğitim-öğretim hizmetinin, Devletin hizmet alanı içerisinde ancak memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütüleceğini kurala bağlayan Anayasanın amir hükmüne ve Türk Milli Eğitiminin temel ilke ve kurallarına aykırı olduğu (...) anlaşıldığından” diyerek MEB’in Ensar Vakfı ile yaptığı protokolün örgün eğitimde yürütmesini durdurmuştur. Ancak, yine aynı kararda, yaygın eğitimde aynı 122 Meclis İç Tüzüğü’nün 96. Maddesinde belirtilen bir bilgi edinme ve denetim yöntemi olan yazılı soru önergeleri, milletvekillerine Cumhurbaşkanı yardımcılarına ve bakanlara soru sorma hakkı tanır. 123 Konuyla ilgili erişilen 27 soru önergesinden yalnızca 14’üne cevap verilmiştir. 124 İncelenen soru önergeleri ve yanıtları Kaynakça bölümünde listelenmiştir. 125 Soru önergelerinde milletvekilleri çeşitli vakıf ve dernek isimleri kullanmışlar ve MEB’in bu kurumlarla ilişkilerini sorgulamışlardır. Bu vakıf ve dernekler şunlardır: Ensar, TÜRGEV, Su Vakfı, Birlik Vakfı, Hayrât Vakfı, Hizmet Vakfı, Server Vakfı, İlim Yayma Cemiyeti, İnsan Hak ve Hürriyetleri ve İnsani Yardım Vakfı (İHH), TÜGVA, İnsan Vakfı, Anadolu Gençlik Derneği, Türkiye Yazarlar Birliği, Deniz Feneri Derneği. 126 MEB SGB, 2018b; MEB SGB, 2019a; MEB SGB, 2018a; MEB SGB, 2019c; MEB SGB, 2019d; MEB SGB, 2020. 127 MEB SGB, 2019b. 128 MEB SGB, 2019e. 47