EĞİTİMDE ÇOĞULCULUĞA VE ÇOCUĞUN DİN VEYA İNANÇ ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN BAŞLICA ULUSLARARASI NORM VE STANDARTLAR
le ve tacizle mücadele etmelerini sağlayacak bilgi ve becerileri elde etmelerini amaçlayan
eğitim yaklaşımlarını ve öğretim yöntemlerini geliştirmelidirler.”14
Ayrıca, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi’nin 1720(2005) sayılı Eğitim ve Din başlıklı tavsiyesi ile Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin Kültürlerarası Eğitimin Dinler
ve Din Dışı Dünya Görüşleri Boyutu ile ilgili 2008/12 sayılı Tavsiye Kararı’nda, eğitimin
cehalet, dinlere dair kalıpyargılar ve yanlış anlaşılmalarla mücadelede; dinler arasında
diyalog ve kültürlerarası diyalog ile bunların gerektirdiği yaklaşımların ve becerilerin
geliştirilmesinde oynayabileceği rol vurgulanıyor.15
Uluslararası düzeyde benimsenen diğer önemli bir ilke
kapsayıcılıktır. UNESCO kapsayıcı eğitimi şöyle tanımlar:
“Kapsayıcı eğitim tüm öğrenenlerin, kültürlerin ve
toplulukların farklı gereksinimlerine, öğrenmeye katılımı
artırarak ve eğitim sisteminin içindeki ayrımcılığı
azaltarak yanıt verme sürecidir.”16
Bu yaklaşım, BM Genel Kurulu’nun 2030’a dek küresel düzeyde gerçekleştirilmek üzere
2015 yılında ilan ettiği Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’nde de benimsenmiştir. “Herkes
için kapsayıcı ve hakkaniyetli nitelikli eğitimin sağlanması ve yaşam boyu öğrenme fırsatlarının teşvik edilmesi” ile ilgili eğitim hedefinin temel bir bileşeni de “Sürdürülebilir kalkınma
ve sürdürülebilir yaşam tarzları için eğitim, insan hakları, toplumsal cinsiyet eşitliği, barış
ve şiddetsizlik kültürünün geliştirilmesi, küresel yurttaşlık ve kültürel çeşitlilik ile kültürün
sürdürülebilir kalkınmaya katkısının takdir edilmesi yoluyla tüm öğrencilerin sürdürülebilir
kalkınmayı teşvik etmek için gerekli bilgi ve becerileri edinmesinin sağlanması”dır.17
Son olarak, ayrımcılık yasağı, eğitim hakkını ve/veya düşünce, vicdan ve din özgürlüğünü güvence altına alan sözleşmelerde, bu hakların tüm boyutlarını kapsayacak
biçimde yer alır.
ÇHS Madde 2
1. Taraf Devletler, bu Sözleşmede yazılı olan hakları kendi yetkileri altında bulunan her çocuğa, kendilerinin, ana babalarının veya yasal vasilerinin sahip oldukları, ırk, renk, cinsiyet, dil, siyasal ya da başka düşünceler, ulusal, etnik ve sosyal köken, mülkiyet, sakatlık,
doğuş ve diğer statüler nedeniyle hiçbir ayrım gözetmeksizin tanır ve taahhüt ederler.
2. Taraf Devletler, çocuğun ana-babasının, yasal vasilerinin veya ailesinin öteki üyelerinin
durumları, faaliyetleri, açıklanan düşünceleri veya inançları nedeniyle her türlü ayırıma
veya cezaya tabi tutulmasına karşı etkili biçimde korunması için gerekli tüm uygun önlemi alırlar.
ESKHUS Madde 2
2. Bu Sözleşme'ye Taraf Devletler, bu Sözleşme'de belirtilen hakların ırk, renk, cinsiyet, dil,
14
15
16
17
A.g.e., s.12.
Parliamentary Assembly, 2005; Committee of Ministers of the Council of Europe, 2008.
UNESCO, 2005’ten aktaran ERG, 2016.
TCCB SBB, t.y.
13