Birleşmiş Milletler
CRPD/C/GC/4
iletişim teknolojileri yoluyla erişilebilir olmalıdır. Ancak, Taraf Devletler, engelli
öğrencilerin doğrudan katılımının, öğretmenleri ve rol modelleri ile etkileşiminin
olduğu ortamlar sağlamak yerine yalnızca teknolojiye güvenmekten kaçınmalıdır.
Engelli öğrencilerin kardeşleri de dâhil diğer tüm öğrencilerle birlikte aktif katılımı,
kapsayıcı eğitim hakkının önemli bir bileşenidir.
28. Taraf Devletler, Madde 24 (2) (c) uyarınca, engelli öğrencilerin diğerleriyle eşit
koşullar altında eğitim almalarını sağlamak için makul uyumlaştırmayı sağlamalıdır.
"Makullük", uyumlaştırmanın uygunluğunu, etkililiğini ve ayrımcılığa karşı
beklenen hedefi analiz eden bir bağlamsal testin sonucu olarak anlaşılmaktadır.
Orantısız yükü değerlendirirken kaynakların uygunluğu ve mali sonuçlar göz
önünde bulundurulmaktadır. Makul uyumlaştırma sağlama yükümlülüğü, böyle bir
uyumlaştırma
talebinin
yapıldığı
andan
itibaren
uygulanabilir.10
Makul
uyumlaştırmayı taahhüt eden politikalar, ulusal, yerel ve diğer eğitim kuruluşları
düzeylerinde ve eğitimin her kademesinde benimsenmelidir. Hangi makul
uyumlaştırmanın sağlanacağı, kapsayıcı bir eğitim sisteminin geliştirilmesi, mevcut
kaynakların kullanımının en üst düzeye çıkarılması ve yeni kaynakların
geliştirilmesi yükümlülüğü çerçevesinde değerlendirilmelidir. Kapsayıcı eğitime
yönelik ilerleme sağlamamayı haklı kılmak için kaynak yetersizliği ve finansal
krizlerin varlığının ileri sürülmesi Madde 24'ü ihlal etmektedir.
29. Komite, genel erişilebilirlik göreviyle, makul uyumlaştırmayı sağlama yükümlülüğü
arasındaki ayrımı vurgulamaktadır.11 Erişilebilirlik, nüfus gruplarına fayda sağlar ve
aşamalı olarak uygulanan bir dizi standarda dayanmaktadır. Orantısızlık veya aşırı
yük, erişilebilirliği sağlamaktaki başarısızlığı savunmak için talep edilemez. Makul
uyumlaştırma birey özelinde değerlendirilmektedir ve erişilebilirlik görevini
tamamlayıcı niteliktedir. Birey, Taraf Devlet erişilebilirlik görevini yerine getirmiş
olsa bile, meşru şekilde makul uyumlaştırma tedbirlerini talep edebilir.
10
11
Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi, Genel Yorum No. 13.
A.g.e.