şılmışsa da itiraz ve şikayetler hakkında alınan kararların erişilebilirliği sorunu ile YSK kararlarının yargı denetime açık olmaması seçim idaresinin işlemlerinin şeffaf ve hesap verilebilir olmasını engellemektedir. Bağımsız Seçim İzleme Platformu olarak bu gözlem ve tespitlerimiz doğrultusunda aşağıdaki öneriler geliştirilmiştir: • Anayasa’nın 76 maddesi değiştirilerek, seçilme yaşı 25’ten 18’e d��şürülmelidir, • YSK kararlarının yargı denetimine açılması için gerekli yasal düzenlemeler yapılmalıdır, • Siyasi Partiler Kanunu, dileyen herkesin siyasete katılımını olanaklı kılan, parti içi demokrasiyi sağlayan ve siyasi partilerin şeffaflaşmasını öngören bir anlayışla yeniden yapılmalıdır, • 298 sayılı STHVSKHK’nın 7. maddesi değiştirilerek insanlığa karşı suçlardan ceza alan hükümlülere oy kullanma hakkı tanınmalıdır, • 298 sayılı STHVSKHK’nın 33. maddesinde, seçmen kütüklerinin hazırlanmasında evsizlerin, kadın sığınma evleri, yaşlı ve engelli bakım evlerinde kalanların kaydı için düzenleme yapılmalıdır, • Seçmen kütüklerinden kaydı silinen ya da yeni kayıt olan yurttaşlara durumları tebliğ edilmelidir, • Seçmen kütükleri yurttaşların yaş ve engellilik bilgilerini içerecek şekilde yeniden düzenlenmelidir, bu seçmenlerin oy verme yerleri bu bilgilere göre belirlenmelidir, • Zihinsel engelli bireylerin vasisinin bulunup bulunmadığına bakılmaksızın ayırt etme yetilerinin bilimsel olarak tespit edilip seçmen kütüklerine kayıtlarının buna göre yapılması gerekmektedir, • 298 sayılı STHVSKHK’nın 52. maddesinde seçime katılan siyasi parti ve adaylar arasında eşitsizlik yaratan hükümler yeniden düzenlenmelidir, • Seçmen eğitimi ile ilgili materyallerin hazırlanmasında dezavantajlı seçmen grupları ile ilgili çalışmalar yapan sivil toplum örgütlerinden görüş alınmalıdır, • Seçim sonuçlarından seçmenlerin tercihlerinin açıkça ortaya çıkacağı kadar az sayıda seçmenin bulunduğu sandıklar en yakın oy verme yerindeki sandıklarla birleştirilmelidir, • Dezavantajlı grupların seçme ve seçilme hakkını kullanmalarını engelleyici faktörlerle ilgili teşvik edici politika ve yasal düzenlemeler yapılmalıdır, • İfade ve örgütlenme özgürlüğü ile ilgili yasal düzenlemelerde seçme ve seçilme hakkının etkin olarak kullanılmasını sağlayıcı düzenlemeler yapılmalıdır, • Seçim tarihi mevsimlik işçi göçü ve eğitim dönemi dikkate alınarak belirlenmelidir, • Oy kullanma günü olarak en az 3 günlük bir tarih aralığı belirlenmelidir, • Evlerinden çıkamayan engelli ve yaşlı seçmenler için gezici sandık kurulu oluşturulmalıdır, • Medya ve siyasi partiler söylemlerinde aşağılayıcı, küçük düşürücü ve ayrımcı ifadeler kullanmamalı ve bu durum yasal düzenlemelerle garanti altına alınmalıdır, • YSK her seçim sonrasında oy kullan(a)mayan seçmenlere ilişkin bir analiz çalışması yapmalı ve sonuçlarını kamuoyu ile paylaşmalıdır, • YSK Sandık Kurulu Üyelerine İnsan hakları eğitimi vermeli ve trans bireylerin oy verirken yaşadıkları kimlik rengi ile ilgili sorun konusunda sandık kurullarını bilgilendirmeli , • Seçim sürecinin tüm aşamaları bağımsız gözleme açılmalıdır. 63