BAĞIMSIZ SEÇİM İZLEME PLATFORMU 30 MART 2014 MAHALLİ İDARELER İLE MAHALLE MUHTARLIKLARI VE İHTİYAR HEYETLERİ SEÇİMİ GÖZLEM RAPORU Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 1 Nolu Ek Protokolü Madde 3 - Serbest seçim hakkı Yüksek Sözleşmeci Taraflar, yasama organının seçilmesinde halkın kanaatlerinin özgürce açıklanmasını sağlayacak şartlar içinde, makul aralıklarla, gizli oyla serbest seçimler yapmayı taahhüt ederler. Protokol seçme ve seçilme hakkına “yasama organı” ibaresiyle bir sınırlama getirmekle beraber, AİHM kararlarını, seçim yapılan makamların yetkileri üzerinden vermektedir. Sözleşmeler, seçme ve seçilme hakkının eşit ve etkili olarak kullanılmasının sadece yasalarda herkese seçme ve seçilme hakkı tanınmasıyla sağlanamayacağını, hakkın herkes için eşit koşullarda ve erişilebilir olması için devletlerin özel politikalar geliştirmesi ve uygulamasını öngörmektedir. Sözleşmeler taraf devletlere belirli bir seçim sistemi önermemekte ancak, seçim sisteminin tüm aşamalarında herkesin seçme ve seçilme haklarından eşit bir biçimde yararlanması için gerekli tüm tedbirleri almakla devletleri yükümlü kılmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti bu sözleşmelere taraftır ve sözleşmeler hükümleri çerçevesinde yükümlülük sahibidir. Ayrıca Anayasa’nın 90. maddesi “...temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır.” hükmetmektedir. Her ne kadar Türkiye taraf olmasa da Ulusal Azınlıkların Korunmasına İlişkin Çerçeve Sözleşme’nin 4. maddesi de siyasal hayata katılımda ayrımcılığı yasaklamaktadır. Madde 4 ...... 2. Taraflar, gerektiğinde, ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel yaşamın her alanında, ulusal azınlığa mensup kişilerle çoğunluğa mensup olanlar arasında tam ve etkin eşitliği geliştirmek için yeterli önlemleri almayı taahhüt ederler. Bu konuda, ulusal azınlıklara mensup kişilerin özgül koşullarını dikkate alırlar. ..... Türkiye Cumhuriyeti Anayasa’sı da 67. Maddesinde, seçimlerin serbest, eşit, gizli, tek dereceli, genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına göre, yargı yönetim ve denetimi altında yapılmasını ve 18 yaşını dolduran tüm yurttaşların seçme haklarını kullanmasını garanti altına almaktadır.10 10 http://www.tbmm.gov.tr/anayasa.htm 8