ların üstünde sandık numarası bulunmamaktaydı. Sadece salonun üzerinde sandık numarası bulunmaktaydı” gibi gözlemlere yer verilmiştir. Seçimde oy verme gizliliği ilgili tartışma konusu olan konulardan biri de görme engelliler ile okuma –yazma bilmeyen veya Türkçe bilmeyen seçmenlere oy kullanmalarında nasıl bir usul izleneceğine kunusunda olmuştur. 298 sayılı kanun doğrultusunda çıkarılan YSK’nun Örnek: 138 başlıklı 30 Mart 2014 Pazar Günü Yapılacak Mahalli İdareler Seçimlerinde Sandık Kurullarının Görev ve Yetkilerini Gösterir Genelge’nin 27. Maddesine göre “Görme engelliler, felçliler, elleri eksik olanlar veya bu gibi bedeni engelleri açıkça belli olanlar o seçim çevresi seçmeni olan ve o sırada sandık alanında bulunan akrabalarından birinin, akrabası yoksa diğer herhangi bir seçmenin yardımı ile oylarını kullanabilirler. Bir seçmen, birden fazla engelliye yardım edemez (298/93)”. Okuma - yazma bilmeyen seçmenlerin oy kullanmalarına ilişkin 30. maddede ise “Okuma - yazma bilmeyen seçmenlere, oylarını kullanmaları konusunda başkaları tarafından sandık alanında yardım edilmez. Okuma - yazma bilmeyen seçmen, sorduğu ve istediği takdirde kurul başkanı, birleşik oy pusulası üzerinde bulunan siyasi parti işaretlerinden hangisinin hangi partiye ait olduğunu veya bağımsız adaylara nasıl oy verileceğini anlatır”. Türkçe bilmeyenler konusunda ise herhangi bir hükme yer verilmediğinden bu kişilerin nasıl oy verebileceği belirsizdir ve dile bağlı ayrımcılık ortaya çıkma olasılığı da bu şekilde artmaktadır. İlgili maddelerde engelliler bakımından açıkça aynı kişinin birden çok seçmene yardımcı olması yasak olmasına karşın bazı formlarda yapılan açıklamalarda aynı kişinin birden çok seçmene yardımcı olabildiği gözlemlenmiştir. Örneğin Diyarbakır’da bir sandıkta “Türkçe ve okuma yazma bilmeyen seçmene sandık başkanı yardımcı oldu ve 2-3 kez kabine girmek zorunda kaldı.” gözleminde bulunulmuştur. Bu şekilde okuma yazma bilmeyenlerin gizli oy ilkesi ihlal edilmiş olmaktadır. Ağrı’da ise bir sandıkta “okuma yazma bilmeyen seçmenler zorlandı. Okuma yazma bilmeyen seçmenlere sandık kurulu önünde hangi partiye oy vereceği soruluyor” ifadesine yer verilmiştir. Trabzon’da bir sandıkta da “engelli ve yaşlılar yakınları ile oy kullandılar” gözleminde bulunulmuştur. Eskişehir’de bir sandıktaki gözleme göre “yaşlı bir seçmen kabine başka bir adamla girdi ve oy kullanırken perde açıktı. Oy kullandıktan sonra zarfı dışarıdaki bir kadına verdiler”. Bir başka gözleme göre ise “Görme engelli seçmenin kendi seçtiği kişiyle oy kullanmasına engel olundu, sandık başkanının müdahalesiyle oyunu kullanabildi”. Ancak gizlilik sorunu sadece bu kişiler bakımından değil, kimi yaşlı veya kadınlar bakımından da yerine oy kullanma veya kabine birlikte girme vakaları gözlenebilmiştir. İllere Göre Birden Çok Seçmene Yardımcı Olma İLLER Oy Verme İşleminde Aynı Kişinin Birden Çok Seçmene Yardımcı Olduğunu Gözlediniz Mi? BİRDEN ÇOK SEÇMENE YARDIM EVET HAYIR ADANA 8 30 ADIYAMAN 6 65 AĞRI 12 10 ANKARA 2 9 DİYARBAKIR 3 64 ELAZIĞ 23 14 ESKİŞEHİR 5 131 HATAY 19 105 MERSİN 5 45 İSTANBUL 25 76 İZMİR 30 146 MANİSA 12 140 Sıklık Oran Geçerli oran ORDU 0 6 EVET 167 11,2610 13,7223 TRABZON 1 63 HAYIR 1050 70,8024 86,2777 Ş.URFA 9 34 Toplam 1217 82,0634 100 VAN 7 102 Kayıp 266 17,9366 YALOVA 0 10 GN TOPLAM 1483 100 TOPLAM 167 1050 41