anlaşılabilir.38
Ancak
barış
inşasının
aksine
barışı
güçlendirme
barış
sağlamak
ve
sürdürmek
için
ulusal
ve
uluslararası
girişimlerin
doruğa
ulaşması
aşaması
ile
ilgilidir.39
Özellikle
barışı
güçlendirme
geçiş
veya
uluslararası
aktörlerin
çıkışı
ile
ilgilidir:
“güçlendirilmiş”
barış
misyonu
önceliklerinde
bir
değişimi
(örneğin
istikrar
sağlama
ve
insani
yardımdan
yeniden
inşa
ve
kalkınmaya)
ve/veya
gerilemeyi
ve
barış
sürdürme/inşa
misyonunun
nihai
olarak
kapanmasını
tetikler,
en
azından
etkinleştirir.
Bu
nedenle
güçlendirilmiş
daha
aktif
bir
çağrışımı
olan
barış
inşası
tarafından
içermesi
zorunlu
olmayan
bir
derecede
istikrar
ve
sürdürülebilirlik-‐kurumsal
ve
kalkınma
anlamında
olmasa
da
güvenlik
terimleri
ile-‐anlamına
gelir.
Kutu
1.1.
Barışı
güçlendirme
kavramı
Güçlendirilmiş
bir
barış
kendini
idame
ettiren
barış
olarak
tanımlanabilir.
Bir
ülke
içinde
ortaya
çıkan
çatışma
ulusal
normlar,
kurumlar
ve
pratiklerin
(hem
yerleşik
hem
ad
hoc)
kullanımı
ile
barışçıl
biçimde
çözüldüğünde
sürdürülebilir
olur.
Güçlendirilmiş
bir
barışın
sadece
devlet
içinde
askeri
çatışma
olmamasından
başka
işaretleri
vardır;
politik
baskı
ve
hassas
gruplara
karşı
ayrımcılık
(kadınlar,
etnik
ve
diğer
azınlıklar),
işkence
ve
yaygın
ciddi
suç
gibi
kamu
güvenliğine
karşı
büyük
tehditlerin
olmaması
ile
karakterizedir.
Dış
yardım
barışın
onarımına
katkıda
bulunabilir
ancak
güçlendirilmiş
bir
barış
kendi
kendini
idame
ettirebilmelidir.40
Barışı
güçlendirmenin
kabul
görmüş
yaygın
bir
tanımı
olmadığı
gibi
eşiği
ve
onu
oluşturan
etkinlikleri
de
net
değildir.
Bu
nedenle
barışın
hangi
noktada
güçlendirilmiş
olduğunu
söyleyebilmek
durumdan
duruma
değişir.
Bir
çatışma
sonrası
ülkede
veya
barış
koruma/inşası
misyonundaki
farklı
aktörler
bu
tanımlamaya
karşı
koyabilirler.
Örneğin
bazı
ulusal
aktörler
uluslararası
askeri
ve
sivil
personelin
daha
erken
ayrılmasını
tercih
edebilir
ve
bu
nedenle
istikrarlı
ve
güvenli
bir
ortamın
kurulduğunu
ve
geri
döndürülemez
olduğunu
iddia
edebilir;
diğer
ulusal
aktörlerin
çelişen
çıkarları
olabilir
ve
buna
göre
iddialarda
bulunabilirler.
Benzer
biçimde
bir
barış
koruma
misyonunun
askeri
liderliğinin
barışın
ne
zaman
güçlendirildiğine
dair,
görevi
barış
koruma
değil
de
barış
inşası
veya
devlet
inşası
olan
sivil
personele
göre
farklı
bir
anlayışı
olabilir.
Bu
barışı
güçlendirme
terimi
kullanıcılarına
mükemmel
biçimde
geçerli
ama
üzerinde
genel
kabul
olmayan
bir
kritere
göre
misyonun
başarısı,
veya
bu
anlamda
eksikliğini
tartışmak
için
büyük
bir
alan
sağlar.
38
Barışı
Güçlendirme
Ölçümü
ve
Geçişi
Destekleme,
BM
Barış
İnşası
Komisyonu
için
Hazırlanan
Kurumlar
Arası
Brifing
Belgesi
(New
York,
BM,
2008).
39
Bkz.
Ör.
Çekilme
Stratejileri
ve
Barışı
Güçlendirme
(Exit
Strategies
and
Peace
Consolidation),
Oxford
Üniversitesi,
Folke
Bernadotte
Akademisi
ve
Uluslararası
Stratejik
Araştırmalar
Enstitüsü
ortak
projesi:
http://cis.politics.ox.ac.uk/research/Projects/consolidation_peace.asp
40
Barış
inşası
ve
devlet
inşası
arasındaki
farkın
etkili
bir
anlatımı
için,
bkz
Charles
T.
Call
ve
Elizabeth
M.
Cousens,
Ending
Wars
and
Building
Peace
(New
York,
Uluslararası
Barış
Akademisi,
2007).
Kısaca
yazarlar
barış
inşasının
“uluslararası
veya
ulusal
aktörler
tarafından
barışı
kurumsallaştırmak
için
gerçekleştirilen
eylemler”
olarak
ifade
ederken
devlet
inşasının
“devletin
barış
inşasına
katkısı
olabilecek
veya
olmayabilecek
kurumlarını
oluşturma,
yenileme
veya
güçlendirmek
için
gerçekleştirilen
eylemler”
olduğunu
ifade
ediyorlar.
Ibid,
s3.