organlardan birisi olan Sendika Özgürlüğü Komitesi kararlarında da toplu pazarlık ve toplu sözleşme hakkının çeşitli boyutları vurgulanır. Komite, çeşitli tarihlerde verdiği kararlarda özgür toplu pazarlık hakkının sendikal örgütlenme özgürlüğünün zorunlu bir unsuru olduğunu belirtmiştir. Toplu pazarlık hakkını kullanacakların sınırlarını, kamu görevlilerini de kapsayan, geniş bir çalışanlar kesimi olarak belirlemiştir. Toplu pazarlık ve toplu sözleşme hakkı, Avrupa düzeyinde de güçlü bir hukuksal temele dayanmaktadır. Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı›nın 6. maddesi, toplu pazarlık hakkını ayrıntılı bir biçimde düzenlemiştir. Sözleşmeyi imzalayan devletlere, toplu pazarlık hakkının etkili biçimde kullanılmasını sağlayacak düzenlemeler yapmaları için çeşitli yükümlülükler getirilmiştir. Epere volest quossumquam ex ex enecestiatur aboratiist ipsam excernatem laborum sitectur aut dolupta dunt facidest ene coriasim. Kaynak: ILO - (1940-1948 yılları arası Uluslararası Çalışma Örgütü merkezi) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 11. maddesi, toplantı ve dernek kurma özgürlüğü kapsamında sendika kurma ve sendikalara üye olma hakkını, temel haklar arasında saymıştır. Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı da 5. maddesinde, çalışanların örgütlenme hakkını güvence altına almıştır. ILO’nun 87 no’lu Sendika Özgürlüğü ve Sendikalaşma Hakkının Korunması Sözleşmesi, bu özgürlüğü ve kapsamını belirledikten sonra 11. maddesinde üye ülkeleri “… çalışanların ve işverenlerin örgütleme hakkını serbestçe kullanmalarını sağlamak amacıyla gerekli ve uygun bütün önlemleri almakla…“ yükümlü kılmaktadır. ILO’nun 98 no’lu Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkı Sözleşmesi’nin 1. maddesi de “İşçiler çalışma hususunda sendika hürriyetine zarar vermeye yönelik her türlü ayrımcı davranışa karşı tam bir korumadan faydalanacaktır” der. Görüldüğü üzere Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler, sendika özgürlüğünü temel bir insan hakkı olarak kabul ederken üye ülkelere, bu 18 OH A L REJİMİNDE İŞÇİLERİN KOLLEK TİF H A K L A RI AV R U PA K Ö K E N L I / İ L I Ş K I L I İ Ş L E T M E L E R D E S E N D I K A L Ö R G Ü T L E N M E H A K L A R I özgürlüğün serbestçe kullanılmasını sağlamak amacıyla “gerekli bütün önlemleri alma” ve sendikal nedenle ayrımcılığa karşı “tam bir koruma sağlama” görevi vermiştir. Sendika özgürlüğü, sadece işçilerin serbestçe sendika kurmaları veya kurulmuş sendikalara serbestçe üye olabilmeleri hususlarını içermez. Sendika özgürlüğü aynı zamanda kolektif anlamda sendikanın varlığını sürdürmesini, bunun için örgütlenme faaliyetlerinde bulunmasını ve özellikle üyeleri adına işverenle toplu pazarlık yapabilmesini de kapsar. Dolayısıyla işçilerin, sendikalara serbestçe üye olabilmeleri ve bunun için sendikal feshe karşı korunması, hem bireysel hem kolektif sendika hakkının korunması amacına hizmet eder. Nitekim AİHM de kararlarında sendikaların sesini duyurabilme ve üyeleri adına söyleyeceklerinin dinlenmesini hak olarak kabul etmektedir.6 6 Astarlı, Muhittin., “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin Sendika Hakkının Etkili Korunmasına İlişkin Tek Gıda İş Sendikası/ Türkiye Kararı ve Türk Hukuku Bakımından Çıkarımlar”, Çalışma ve Toplum, 2019/2 O H A L’ I N H U K U K I Ç E R Ç E V E S I V E S I N I R L A R I 19