Türkiye’de yaşanan işçi hakları ihlallerine de geniş yer verildi. Raporda yapılan değerlendirmede, Türkiye ifade ve örgütlenme özgürlüğünün sınırlandırıldığı ya da yok sayıldığı 54 ülke arasında yer aldı. Çin, Hindistan ve Vietnam ile birlikte en çok sendikacının tutuklandığı ülkeler arasında Türkiye de vardı. Rapor’da yer verilen Renault ve İGA Havalimanı İşletmesi, işçi haklarını ihlal eden şirketler listesinde yer aldı. İstanbul Havalimanı’nda gerçekleşen eylem ve sonrasında yaşanan hak ihlalleri ve raporda yer verilen Renault işyerindeki protestodan dolayı verilen hapis cezaları da Rapor’da geniş yer buldu.25 ILO Uzmanlar Komitesi 2018 Raporu’nda, sendikal ayrımcılığa karşı etkin koruma için mevzuatta koruyucu hükümlerin varlığı, ayrımcılığa yönelik şikâyetlerin hızlı, tarafsız, ucuz ve etkin şekilde incelenmesini sağlayacak usullerin varlığı, önleyici veya düzeltici mekanizmaların varlığı, kanunlardaki etkin ve caydırıcı yaptırımlar gerekliliği üzerinde durulmuştur. ILO Uzmanlar Komitesi 2019 Raporu’nda ise DİSK ve KESK’in ve bağlı sendikalarının pek çok gösteri ve basın açıklamasının yasaklanmasına, çok sayıda sendika üyesi ve görevlisinin tutuklanmasına dikkat çekilmektedir.26 Grev ertelemeleri ile OHAL KHK’ları ile genişletilen grev yasakları da raporda kaygıyla karşılanan hususlardır. Komite Raporu’nda, yukarıda sözü edilen toplu pazarlık hakkını pratikte zedeleyen yetki prosedürüne ilişkin kanun maddelerini gündeme getirilmiş ve hükümetin bu konu hakkında sorulan sorulara hiç yanıt vermediğinin altı çizilerek “Hükümet’in bu hükümlerin ilgili sosyal taraflarla birlikte uygulanışını devamlı suretle gözden geçirmesini ve bunların kullanımına ilişkin bilgi sunmasını bir kez daha talep etmektedir” ifadesine yer vermiştir. ITUC’un Küresel Sendikal Hak İhlalleri 2020 Raporu’nda, Türkiye yine en kötü ilk 10 ülke arasında yer aldı.27 Hong Kong’la birlikte ifade özgürlüğünün en çok kısıtlandığı ülkelerden biri olarak kayıtlara geçti. Türkiye’nin aynı zamanda sendikacıların en çok soruşturmaya uğradığı, işten çıkartıldığı ve tutuklandığı ülkelerden biri olarak yer aldığı Rapor’da ayrıca, Türkiye’de hâkim korku iklimi, sendikalaşmak isteyen işçilerin, işverenlerce işten çıkarılarak ve sendika karşıtı pratikler uygulanarak engellendiği belirtildi. 25 https://www.ituc-csi.org/RI19?lang=en (erişim: 26.08.2019) 26 https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---europe/---ro-geneva/---ilo ankara/documents/meetingdocument/ Avrupa’da 7 milyon, Türkiye’de ise 300 bini aşkın üyesi olan Küresel Sanayi İşçileri Sendikası (IndustriALL) Avrupa Genel Sekreteri Luc Triangle, Türkiye’deki örgütlenme özgürlüğü konusundaki hak ihlalleri ve grev yasaklamaları konusunda derin kaygı duyduklarını vurguladı. Triangle şunları da ekledi: “Avrupalı sendikalar olarak Türkiye’de yaşananlar, bizim ana gündemlerimizden biri. Biz başından bu yana Türkiye’nin AB üyeliğini destekledik. Avrupa Komisyonu’nun Türkiye’den beklentilerinin yanında bizim de işçilerle ilgili kırmızı çizgilerimiz var. Biz Avrupa Komisyonu’na Kaynak: ITUC Türkiye’ye işçi haklarına saygı göstermesi yönünde de baskı yapmasını istiyorduk. Bizim kırmız çizgimiz milyonlarca işçinin sendika seçme, çalışma ve örgütlenme haklarına saygı gösterilmesiydi”.28 Avrupa Komisyonu Yıllık İlerleme Raporları da Türkiye’de emeğin hakları konusunda sorunlu bir tablo ortaya koymaktadır. Komisyon’un 2014 Raporu’nda “…sendika üyelerinin işten çıkarılmalarına karşı koruma yetersizlikleri ve belirsizlikler halen sorun olmaktan çıkarılamamıştır” ifadesine yer verilmiştir. Yine Komisyon’un 2016 Raporu’nda sendikal ayrımcılığa karşı etkin koruma sağlanamadığı tespiti yapılmaktadır. 2018 yılında, Komisyon, toplu işten çıkarmalar ve askıya almalarla birlikte, OHAL kapsamında işçi haklarının büyük ölçüde kayba uğraması nedeniyle bu alanda gerileme olduğunu gözlemlemiştir. İşyerinde ve sektör düzeyinde toplu pazarlık için çift baraj ve kamu görevlileri için grev hakkı olmaması, Türkiye’nin wcms_676283.pdf (erişim: 26.08.2019) 28 http://www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/782825/Kuresel_Sanayi_iscileri_Sendikalari_endiseli__Hak_gaspinda_en_ 27 https://www.ituc-csi.org/IMG/pdf/ituc_globalrightsindex_2020_en.pdf (erişim: 21.07.2020) 38 OH A L REJİMİNDE İŞÇİLERİN KOLLEK TİF H A K L A RI AV R U PA K Ö K E N L I / İ L I Ş K I L I İ Ş L E T M E L E R D E S E N D I K A L Ö R G Ü T L E N M E H A K L A R I kotu_ulke.html (erişim: 26.08.2019) T Ü R K I Y E ’ D E K I E M E K H A K İ H L A L L E R I TA B L O S U 39