tarafından engellenirken, toplamda 97 kişi gözaltına alındı.49 Toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde talepleri yönetim tarafından kabul edilmeyen BMİS 25 Aralık 2020 tarihinde greve başladı.50 DIAM Vitrin:* Bilgi Diam International SAS, Fransız sermayeli bir şirkettir. Dünyanın ünlü kozmetik ürünü markaları için özel tasarımlı vitrin vb. sergileme malzemesi üretmektedir. Şirket Global Compact’ı 2012 yılında imzalamış bulunuyor.51 Tuzla’da, 210 işçinin çalıştığı, Diam Vitrin Tasarım Hizmetleri Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti. işyeri, Fransız Diam International SAS şirketine bağlıdır. Ağırlıkla ünlü kozmetik ve moda firmalarının ürünleri için vitrin üreten bir işletmedir. Birleşik Metal-İş Sendikası, Mayıs 2017’de burada üye kayıtlarına başladı. Bu durumdan haberdar olan işletme yönetimi, sendikalaşma çalışmasına öncülük eden 5 işçiyi işten çıkarttı. Sendika durumu protesto etmek için 15 49 https://www.evrensel.net/haber/419535/metal-iscilerinin-ankara-yuruyusu-engellendi-97-kisi-gozaltina-alindi 50 https://www.evrensel.net/haber/420804/baldur-iscileri-fabrikaya-grev-kararini-asti * Konuya ilişkin bilgiler, referans verilen kaynakların dışında Birleşik Metal-İş Sendikası Uluslararası İlişkiler Servisi ya- Kaynak: Birleşik Metal-İş Mayıs’ta fabrika önünde basın açıklaması yaptığında işveren, işçilerin bu açıklamaya katılmalarına, işçileri yemekhaneye kilitleyerek engel oldu. Ardından, sendikalaşmaya öncülük eden 9 işçi daha işten çıkartıldı. Bunun üzerine iş durdurarak fabrika içinde/ önünde protestoda bulunan işçiler, işten çıkartılan arkadaşlarının geri dönmesi talebini dile getirdi. Sendika, 22 Mayıs’ta, Çalışma Bakanlığı’ndan toplu sözleşme için gerekli çoğunluğu sağladığına dair yetki belgesini aldı. 15 Haziran’da işveren tüm sendika üyelerine bir SMS mesajı atarak eylemlerinden dolayı, tazminatsız olarak, işten çıkartıldıklarını bildirdi ve sendikanın yetkisine itiraz etti. Bu süreçte hem sendika hem de bağlı bulunduğu işkolu federasyonu IndustriALL’un, şirket üst düzey yönetimine gönderdikleri mektuplara hiçbir biçimde yanıt verilmedi. Sendika, OECD’ye de bir şikâyet başvurusunda bulundu. Sendikası -(BMİS DIAM eylemi) zışmalarından ve BMİS uzmanı Eyüp Özer ile yapılan görüşmeden derlenmiştir. Bu vakayla ilgili detaylar için rapor ekinde sunulan Sevda Toprak görüşmesine bakılabilir. 51 Şirket CEO’su tarafından, BM Genel Sekreteri’ne gönderilen mektubun metni için bkz: Kaynak: Birleşik Metal-İş https://s3-us-west 2.amazonaws.com/ungcproduction/commitment_letters/16359/original/ Sendikası -(BMİS DIAM UNGC_Lettre_engagement.pdf?1329502053 (erişim: 26.08.2019) eylemi) Diam işvereni; işyerinde yapılan eylemlerle ilgili, -daha sonra mahkeme tarafından reddedilen- “yasadışı grev” davası açarak toplu sözleşme yetki belgesine itiraz etti. Bu itirazı, bilinçli biçimde farklı bir bölgedeki mahkemeye yaparak hukuksal sürecin daha da uzamasını sağladı. Sonuçta yerel iş mahkemesi, TİS yetkisinin BMİS’e verilmesine karar verdi. Rapor yazıldığı sırada prosedür devam etmekte ve sendika, karara yönelik muhtemel bir işveren itirazını beklemektedir. Diğer taraftan, yapılan şikâyet üzerine OECD, bir tür arabuluculuk yapma ve taraflar arasında müzakere imkanı yaratma girişiminde bulunacağını açıkladı. Toplantının tarihinin belirlenmesi ve yapılması bekleniyor. 5 yıldır işyerinde çalışan Diam Vitrin işçilerinden Sevda Toprak (22), sendikalaşmayı istemelerinin nedenlerini şu şekilde belirtti: “Biz çalıştığımız zaman ustabaşları ve işverenler tarafından sürekli hakarete maruz kalıyorduk, insan muamelesi görmüyorduk. Ücretlerimizin hiçbir şekilde arttırılmaması ve 54 OH A L REJİMİNDE İŞÇİLERİN KOLLEK TİF H A K L A RI AV R U PA K Ö K E N L I / İ L I Ş K I L I İ Ş L E T M E L E R D E S E N D I K A L Ö R G Ü T L E N M E H A K L A R I AV RUPA SERMAYELI İŞLE TMELERDE YAŞANAN KOLEK TIF İŞÇI HAK L ARI İHL AL VAK AL ARINDAN ÖRNEK LER 55