düşük olmasının yanı sıra, bir de fazladan mesaiye bırakılıyorduk. 5 yıl boyunca çalışmama rağmen hâlâ asgari ücret alıyordum. Bu yüzden iş güvencemiz ve 7’den 70’e burada çalışan herkesin aynı haklardan yararlanması gerektiği düşüncesi ile toplu halde bir sendikalaşma kararı aldık.”52 Roca TR. Banyo:53 Bilgi Banyo malzemeleri üreten köklü bir İspanyol şirket olan Roca, dünyada 78 üretim noktasında, 22 bin çalışan istihdam etmektedir. İmzaladığı sözleşme ya da ilan ettiği etik ilkeler vb. rastlanmamıştır. Kaynak: Birleşik Metal-İş Günsan:56 Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi’nde, İspanya’nın ünlü banyo malzemeleri, armatürleri tasarım ve üretim firması Roca Sanitario S.A bünyesindeki Roca TR. Banyo A.Ş.’ne ait, iki ayrı yerleşke vardır. Yaklaşık 300 kişinin çalıştığı fabrikada BMİS’in sendikalaşma çabası 2016’nın Mart ayında başlamıştır. Fabrikalarının, 2016 yılı itibariyle İspanya merkezli ROCA grubu tarafından satın alındığını belirten işçiler, “İspanyol yöneticiler fabrikamıza geldiğinde, bizden altı ay zaman istedi. Bu altı ayda maddi manevi eksiklerimizin giderileceğini söyledi. Aradan bir sene geçmesine rağmen durumumuzda bir iyileşme olmadı” dedi.54 Sendikası - [BMİS Roca TR eylemi] Bilgi Günsan Elektrik’in sahibi Schneider Electric SE Global Compact’a 2003 yılında katılmış küresel bir şirkettir.57 Şirketin CEO’su Jean Pascal-Tricoire, şu anda Global Compact’ın Yönetim Kurulu’nda yer almaktadır. Şirketin, “Sorumluluk İlkelerimiz” başlığını taşıyan etik standartlar belgesinde, “Çalışanların temsil grupları ve sendikalar oluşturma ve bunlara katılma hakkına saygı gösteriyoruz. Çalışanlara bu temsil faaliyetlerini gerçekleştirmeleri için gerekli koşulları sağlıyoruz. Temsil faaliyetlerini engellemiyoruz” ifadeleri yer almaktadır.58 Yine şirketin “İnsan Hakları Küresel Politika” başlıklı belgesinde çalışanların örgütlenme ve toplu sözleşme haklarının tanındığı da belirtilmektedir.59 Sendikanın, gerekli üye çoğunluğuna ulaşıp Çalışma Bakanlığı’ndan gerekli belgeyi almasının ardından işveren, sendika yetkisine itiraz etti. Aynı zaman sendikalaşmaya öncülük yapan işçilerden bazılarını da işten çıkarttı. Sendikanın diyalog çağrısına olumsuz yanıt veren işveren, işkolundaki rakip sendika olan Çelik-İş ile temasa geçerek işçileri, bu sendikaya üye olma yönünde zorladı. BMİS’in açıklamasına göre, yoğunlaşan baskılara dayanamayarak fenalaşan bir kadın üye, hastaneye kaldırıldı.55 Sonuçta Çelik-İş toplu sözleşme yetkisini aldı ve BMİS’in örgütlenme girişimi sonuçsuz kalmış oldu. Fransız Schneider Electric firması, elektrik şebeke ekipmanları üreticisi Günsan Elektrik’i 2014 yılında satın aldı. Bu firmanın Türkiye’de faaliyet yürüten üç fabrikası vardı. BMİS 2010 yılında önce şirketin Manisa ve İzmir’deki işyerlerinde, daha sonra da yeni açılan Gebze fabrikasında örgütlendi ve toplu sözleşme yapmaya başladı. 52 https://www.evrensel.net/haber/324413/diam-iscileri-ise-donunceye-kadar-mucadeleye-devam 56 Konuya ilişkin bilgiler, referans verilen kaynakların dışında, Birleşik Metal-İş Sendikası Uluslararası İlişkiler Servisi yazışmalarından ve servis uzmanı Eyüp Özer ile 17 Temmuz 2019’da gerçekleştirilen görüşme kayıtlarından yararlanılarak 53 Konuya ilişkin bilgiler, referans verilen kaynakların dışında, Birleşik Metal-İş Sendikası Uluslararası İlişkiler Servisi yazış- hazırlanmıştır. malarından derlenmiştir. 57 https://www.unglobalcompact.org/what-is-gc/participants/8251-Schneider-Electric-SE 54 https://www.evrensel.net/haber/305147/nsk-iscileri-birligimizi-bozmayacagiz 58 https://www.se.com/tr/tr/download/document/principles_of_responsibility/ 55 https://www.birlesikmetalis.org/index.php/tr/guncel/basin-aciklamasi/730-ispanyol-roca-sirketi-suc-islemeye-devam59 https://www.se.com/tr/tr/download/document/Human_Rights_Policy/ ediyor 56 OH A L REJİMİNDE İŞÇİLERİN KOLLEK TİF H A K L A RI AV R U PA K Ö K E N L I / İ L I Ş K I L I İ Ş L E T M E L E R D E S E N D I K A L Ö R G Ü T L E N M E H A K L A R I AV RUPA SERMAYELI İŞLE TMELERDE YAŞANAN KOLEK TIF İŞÇI HAK L ARI İHL AL VAK AL ARINDAN ÖRNEK LER 57