5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu Kamu davasına katılma Madde 237 – (1) Mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanlar, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katılabilirler. (2) Kanun yolu muhakemesinde davaya katılma isteğinde bulunulamaz. Ancak, ilk derece mahkemesinde ileri sürülüp redolunan veya karara bağlanmayan katılma istekleri, kanun yolu başvurusunda açıkça belirtilmişse incelenip karara bağlanır. 6216 Sayılı Anayasa Mahkemesi Kanunu Bireysel başvuru hakkına sahip olanlar MADDE 46- (1) Bireysel başvuru ancak ihlale yol açtığı ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilenenler tarafından yapılabilir. (2) Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamaz. Özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzelkişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilir. 6216 Sayılı Kanunun düzenlemesi uyarınca sivil toplum örgütlerinin üyelerinin haklarının ihlal edildiği gerekçesi ile bireysel başvuru yapabilmesi mümkün değildir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ise bireysel başvuru yapabilecek kişilerin kapsamını genişleten, sivil toplum örgütlerinin başvuru yapabilmesinin önünü açan kararları bulunmaktadır. Tüzel Kişilerin Engellileri Temsiline İlişkin AİHM Kararları Valentin Campeanu Adına Hukuki Kaynaklar Merkezi vs. Romanya Kararı Başvuru, 2004 yılında 18 yaşındayken vefat eden Valentin Campeanu adına bir sivil toplum kuruluşu (STK) tarafından yapılmıştır. Doğduğunda terk edilen ve yetimhaneye yerleştirilen başvuran küçük bir çocukken kendisine HIV-pozitif ve ciddi bir zihinsel rahatsızlık tanısı konmuştur. Mahkeme, davanın istisnai koşullarını ve iddiaların ciddi niteliğini göz önünde bulundurarak, kendisi iddia edilen Sözleşme ihlallerinin mağduru olmamasına rağmen Valentin Campeanu’nun vekili sıfatıyla hareket etme yolunun STK için açık olduğuna karar vermiştir. Bu davada Mahkeme, Sözleşme’nin 2. maddesinin(yaşam hakkı) hem esas, hem de usul bakımından ihlal edildiğine hükmetmiştir. Mahkeme özellikle, Valentin Campeanu’nun rahatsızlığı için yeterli bakımı sağlayacak donanımı olmayan tıbbi kuruluşlara yerleştirildiğine, doğru teşhis konulmaksızın bir birimden diğerine nakledildiğine ve yetkililerin Valentin Campeanu’nun virüslere karşı kullanılan ilaçlarla uygun tedaviyi almasını sağlamadıklarına karar vermiştir. Valentin Campeanu’nun yerleştirildiği ruh ve sinir hastalıklarındaki personel eksikliği, yetersiz yiyecek ve ısınma gibi güç koşulların farkında olan yetkililer, makul olmayan bir şekilde Valentin Campeanu’nun yaşamını tehlike altına sokmuşlardır. Ayrıca, Valentin Campeanu’nun ölümünün gerçekleştiği koşullar hakkında etkili bir soruşturma yapılmamıştır. Mahkeme ayrıca, Sözleşme’nin 2. maddesi uyarınca mağdur olduklarını iddia 80