- 33 -
CDL-AD(2019)017rev
gereklilik ve orantılılık şartlarını yansıtmalıdır. Bu tür yetkilerin kullanımını yönetmek ve keyfi
yorumlama potansiyelini sınırlamak için açık kılavuzlar veya kriterler de oluşturulmalıdır.172
97. Karar vericilerin yetki ve prosedürlerine ilişkin netlik. Toplantılar��n düzenlenmesi ile
ilgili kararlar almaktan sorumlu makamın görev, sorumluluk ve yetkileri yasada açıkça
belirtilmelidir.173 Açık bir yetkiye başvurma kabiliyeti, yetkililere, genellikle tartışmalı
toplantılarla ilgili olarak vuku bulan yoğun kamu baskısıyla başa çıkmada yardımcı olabilir.
Ayrıca barışçıl toplanma özgürlüğü ile ilgili yasalar hem toplantı organizatörlerinin hem de ilgili
makamların yükümlülüklerini düzenleyen açık prosedürleri özetlemelidir (hem toplantılardan
önce hem de toplantı sırasında ve bildirim için uygun zaman dilimleri de dahil olmak üzere,
herhangi bir kısıtlama getirilmesi ve idari denetim ve yargı denetimi yoluyla bu tür kısıtlamalara
itiraz etme fırsatları).174
98. Öngörülebilirlik. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin belirttiği üzere toplantılar
üzerindeki herhangi bir kısıtlamanın 'kanunla öngörülmesi' gerekliliği, kısıtlamanın iç hukukta
açık bir temele sahip olmasını gerektirmekle kalmaz, aynı zamanda söz konusu hukukun
niteliğine de atıfta bulunur. İlgili mevzuat, “ilgili kişiler için erişilebilir olmalı ve - gerekirse,
uygun tavsiyelerle - belirli bir eylemin gerektirebileceği sonuçları makul bir dereceye kadar
öngörebilmelerini sağlamak için yeterli hassasiyetle formüle edilmelidir."175 Öngörülebilirlik
şartı, barışçıl toplanma özgürlüğüne ilişkin tek bir konsolide yasanın çıkarılması gerektiği
anlamına gelmezken, barışçıl toplanma özgürlüğünü düzenlemek için en azından çeşitli yasalar
arasında tutarlılık gerektirir. Barışçıl toplanma özgürlüğünü düzenleyen herhangi bir yasa, yasal
çerçevenin genel tutarlılığını ve şeffaflığını sağlamaya yardımcı olmak için diğer mevzuatta yer
alan hükümlerle çelişmemelidir.
99. Taslak hazırlamada istişareye dayalı yaklaşım. Tüm kişilerin veya grupların
ihtiyaçlarının ve bakış açılarının dikkate alınmasını sağlamak için, mevzuatın ve ilgili
yönetmeliklerin taslaklarının hazırlanması ve değiştirilmesi süreçlerinin çok çeşitli paydaşları
aktif olarak içermesi önemlidir (bkz. 'Katılım hakkı' paragraf 7 ve 8).176 Mevzuat taslağının
hazırlanması sürecine dahil olanlar, yasanın uygulanmasından sorumlu olan veya etkilenen
kişilerle ve (yerel insan hakları kuruluşları dahil) diğer ilgili kişi ve gruplarla her zaman istişare
etmelidir. Bu tür istişareler, mevzuat taslağı hazırlama sürecinin ayrılmaz bir parçası olmalı ve
açık, şeffaf, anlamlı ve kapsayıcı olmalıdır. Yeterli ve uygun yardım faaliyetleri bilhassa farklı ve
muhalif görüşleri temsil eden (yapılan teklifleri eleştirenler dahil) çeşitli gruplardan (özellikle
barışçıl toplanma özgürlüğü haklarının kullanılmasında belirli zorluklarla karşılaşan) ilgili
tarafların katılımını sağlamalıdır. İstişareleri organize etmekten sorumlu yetkililer, paydaşlar
tarafından yapılan tekliflere, özellikle bu tekliflerin ilgili kanun taslağına veya politikaya dahil
Bkz. örneğin, Gillan ve Quinton / Birleşik Krallık, Başvuru No. 4158/05, 12 Ocak 2010. Gooding / Wilson, 405 US 518, 522 (1972),
(“[B]ir yasa, yalnızca koruma altında olmayan konuşmaları cezalandıracak ve korunan ifade biçimlerine uygulanmayacak şekilde
dikkatlice hazırlanmalı veya bu çerçevede yorumlanmalıdır. 'Çünkü Birinci Değişiklik kapsamındaki özgürlüklerin varlıklarını devam
ettirebilmek için alana ihtiyacı vardır ve hükümet sadece dar bir özgüllükle alanda düzenleme yapabilir”, alıntı: NAACP / Button, 371
US 415 at 433 (1963)). Ayrıca bkz. Cox / Louisiana, 379 US 536, 551-552 (1964) (özgüllük şartını halka açık toplantılara dair
düzenlemeye uygulamak).
173 Bkz. örneğin, Hyde Park / Moldova (No. 1), Başvuru No. 33482/06, 31 Mart 2009, paragraf 31: 'Hyde Park'ın bir toplantı
düzenleme talebini reddetme konusunda yeni gerekçelerin mahkemeler tarafından sonraki adli işlemler sırasında sunulduğu
doğrudur. Bununla birlikte, Toplantılar Yasasının 11. ve 12. maddeleri, yerel makamlara toplantılara izin verme veya vermeme
konusunda münhasır yetki tevdi etmektedir.' Benzer şekilde, Hyde Park / Moldova (No. 2) (2009) a.g.e., not 120, paragraf 27; Hyde
Park / Moldova (No. 3), Başvuru No. 45095/06, 31 Mart 2009, paragraf 27.
174 Bkz. genel olarak, Vyerentsov / Ukrayna, (2013), a.g.e., not 37. Ayrıca bkz. Gillan ve Quinton / Birleşik Krallık
(2010), a.g.e., not 172, paragraflar 76-77.
175 Bkz. Örneğin, Vyerentsov / Ukrayna (2013), a.g.e., not 37, paragraflar 52 ve 54 ile orada belirtilen kaynaklar. Ayrıca bkz.
Mkrtchyan / Ermenistan, Başvuru No. 6562/03, 11 Ocak 2007, paragraf 39-43. Mkrtchyan davasında Mahkeme, eski Sovyetler Birliği
kanunlarının Ermenistan'da uygulanmaya devam edip etmediğinin yeterince açık olmadığını ve bu nedenle Ermenistan'ın, 'yasa dışı
bir yürüyüş' düzenlenmesi dolayısıyla para cezası uygulamak için diğerlerinin yanı sıra, 28 Temmuz 1988 tarihli 'SSCB'de Toplantı,
Miting, Yürüyüş ve Sokak Gösterisi Düzenlenmesi Kurallarına' İlişkin Kararnameyi onaylayan bir Sovyet Kanununu temel
alamayacağını belirtmiştir. Ayrıca bkz. ABD'deki Connolly / General Construction Company davası, 269 US 385, 46 S.Ct. 126 (1926);
Bu kararda mahkeme, “[b]ir ceza kanunu belirsiz bir temele dayanamaz. Suç ve onu oluşturan unsurlar, sıradan bir kişinin, hangi yolu
takip etmenin yasal olduğunu önceden muhakeme edip seçebileceği kadar açık bir şekilde ifade edilmelidir," ifadesine yer vermiştir.
Bu bağlamda, ayrıca bkz. Coates / Cincinnati, 402 US 611 (1971).
176 BM Özel Raportörü Raporu (2014), A/HRC/26/29, a.g.e., not 138, paragraflar 29, 36 ve 73 (b).
172