Uluslararası Ayrımcılık Konferansı Sonuç Varlıklı olmaktan çok, var olma çabası içinde olan bu etnik gruba ilişkin olarak Kocaeli ilinin İzmit ilçesi ölçeğinde yapılan çalışmada elde edilen bulgulardan da görüldüğü üzere, görüşme yapılan mahallelilerin büyük bölümü yıllardan beri kendilerine ayrımcılık yapıldığını, toplumun en altındaki kesim olarak görüldüklerini, ülkenin asıl vatandaşları olarak kabul edilmediklerini, bir anlamda geri kalanlar tarafından dışlandıklarını düşünmektedir. Romanlar arasında işsizliğin yaygın olmasının ve eğitim düzeyinin düşük kalmasının nedeni olarak bu durum gösterilmektedir. Romanlar, düşük eğitim düzeyleriyle nitelikli işlerde çalışma olanağı bulamamaktadırlar. Marjinal olarak da tanımlanan niteliksiz işlerde istihdam edilmeleri, gelir düzeylerinin düşük ve güvencesiz olması sonucunu doğurmaktadır. Ekonomik durumlarının yetersizliğinden dolayı sağlıklı ve yasal konutlarda yaşayamadıkları gibi çocuklarına sunabildikleri eğitim düzeyi de kendilerinki gibi düşük kalmaktadır. Eğitim ve işsizlik arasındaki koşutluk içeren bu sarmalda birinin nedeni diğerinin sonucunu oluştururken çözüm, eğitimlerine ve meslek edinmelerine yönelik yapıcı politikalar uygulanmasından geçmektedir. Gelir durumlarının yetersizliği, gerekli ve yeterli eğitime ulaşmalarının önündeki temel engellerden biridir. Bu engeli aşsalar bile, etnik kökenlerinden doğan bir dışlanma ile ancak “Roman işleri” olarak tanımlanan belli işkollarında çalışabilmektedirler. İşsizliğin eğitimsizliğe, eğitimsizliğin işsizliğe dönüştüğü bu sarmalda yaşamlarına yerleşen derin ve kalıcı yoksulluk, uygulanan ekonomik ve kentsel politikalarla pekişmektedir. Bir yanda işsizliğin yaşamlarında kalıcı bir hale gelmesi, bir yanda yaptıkları işlerle çalışan olarak gözükseler de yoksulluk sınırının altında kalmaları, toplumun istenmeyen kesimi olarak görülmeleri ve kentsel dönüşüm projeleriyle ilk yerinden edilen grup olmaları, kentte yaşamanın Romanlar için hiç de kolay olmadığını ortaya koymaktadır. Romanların yaşamını etkileyen ve birbirinden bağımsız olmayan tüm bu işleyişler aslında neoliberal yapının birer yansımasıdır. Neoliberal dönüşüm, tüm dünya toplumlarını olduğu gibi Romanları da etkilemektedir. Bu etkiye karşı durabilmek, toplumların kırılganlığı ile doğ66