Türkiye’de Kutuplaşmanın Boyutları ve Siyasi Hoşgörü Şekil 3. Siyasi Parti Taraftarları - Uzak Gördükleri Siyasi Parti Taraftarları Peki, parti taraftarları arasında hiç kimseyi ötekileştirmeyen bir parti var mı? Yok. Gördüğünüz üzere, her parti taraftarının kendisine has bir ötekisi var. Öteki olma konusunda HDP birinci sırada yer alıyor. Ama, gerçekten her partinin de ötekisi var. Kimse “Yok, ben herkesle kardeşim” diyemiyor. Böyle bir mesele. Bu bizim işte, mekaniğimiz; parti taraftarlığının kimliğe dönüşmüş olması biraz önce bahsettiğimiz sosyal psikoloji mekanizmalarını devreye sokuyor ki, ötekileştirme kolaylaşıyor. Bu çok önemli. Artık partiler, partili olmak bir kimlik. Öyle bir durumla karşı karşıyayız ki, siyasi parti tercihi kimlik olarak üzerinize yapışmış durumda. Takım tutar gibi parti tutmama üzerine dayalı bir liberal demokrasi varsayımı var. Manavdan alışveriş yapar gibi parti tutacaksınız diye vaaz eden bir demokrasi anlayışı var. Bu manav değil, o manav. Ama siz, takım tutar gibi parti tutmaya başlarsanız, ötekileştirmeyi tetikliyorsunuz. Biz ötekileştirmeyi 3 temel kavram üzerinden ölçtük. Bunlardan biri sosyal mesafe. 1925’te geliştirilen, Afrikalı Amerikalı ile beyaz nüfus arasındaki sosyal mesafeyi ölçmeye yarayan bir ölçek, Bogardus tarafından geliştirilmiş. İkincisi, ahlaki üstünlük bizim esas meselemiz. Bir grup diğer bir grupla kendisini kıyasladığında, sosyal psikolojinin temel varsayımı, kendisini ahlaken üstün görüyorsa, bu ayrımcılığa giden yolun taşlarını döşemeye başlar. Özellikle bu siyasi alandaysa, yani, deliberasyonla değişebilecek görüşlerinizden dolayı kendinizi başka bir gruptan ahlaken üstün olarak görmeye başlıyorsanız, bu ötekileştirmenin yolunu açar. Ve siyasi hoşgörü/hoşgörüsüzlük meselesi çok önemli: 143