Lionel Blackman Ancak faulün sonuçlarına kafa yormayın. Duruşmada kurallar ihlal edildiğinde hemen ortaya çıkan sonuçlar olmaz. Duruşma devam eder ve sizin not alma işiniz de devam etmelidir. Kural ihlalinin ne gibi sonuçlar doğuracağıyla ilgili analizinizi sonraya saklayın. O halde, ‘adil yargılama oyununun kurallarını’ bilmeniz gerekiyor. Mahkeme salonunda hızlıca not almakla uğraşırken oyunun kurallarını bilirseniz kural ihlali veya kurallara uyulması gibi durumlarda alacağınız notları önceliklendirebilirsiniz. Şimdi kurallardan bahsedeceğiz. Bu noktada bir uyarı gerekmektedir. Kuralların bazıları birbiriyle kesişmektedir. Soru: Kurallar kesişiyor mu? Bu ne anlama geliyor? Cevap: Futbol izleyicilerine bu tuhaf gelebilir. Futbolda bir faul yaptığınızda iki kuralı birden ihlal etmiş olmanız çok zordur, hatta neredeyse imkansızdır. Biz burada sürekli örnek olarak futbol maçlarından bahsettiğimiz halde aslında hukuk kuralları futbol kurallarından çok farklıdır. Kesişen kurallar fikrinden bu aşamada özellikle bahsetmek istedik çünkü raporunuzu yazarken bu çok önemli bir konu olacak. Çok ayrıntıya girmeden bir örnekle açıklamaya çalışalım. Kurallardan bazıları şöyle: - Suçlu olduğu iddia makamı tarafından kanıtlanıncaya kadar mahkemece sanığın suçsuz olduğu varsayılmalıdır. - Sanık, tutuklanması için sağlam gerekçe yoksa tutuksuz yargılanmalıdır. - Sanığa davaya hazırlanmak için yeterli zaman verilmelidir. - Davaya hazırlanmak için sanığın avukatıyla konuşmasına izin verilmelidir. Bu durumda hâkim, sanığı suçun işlendiği iddia edilen tarihten bir gün sonra tutuklarsa ve duruşma üç hafta sonra yapılacaksa ve avukatlar sanığı ziyaret etmek için hapishaneye dört hafta önceden bildirimde bulunmak zorundaysa, tek bir faul hareketle (kararla) yukarıdaki pek çok kuralın birden ihlal edildiğini görürsünüz. Hukuk böyledir. Daha sonraki bölümde rapor yazmayla ilgili kılavuz ilkelere geldiğimizde her bir kural için ayrı ayrı bir bölüm yazmanız gerektiğini göreceksiniz. Bir hâkim faul yaptığında eğer birden fazla kuralı ihlal etmişse her bölüm altında bu koşulları yeniden tekrarlamanız gerekebilir. Bu noktada araya girmek istiyorum. “Ben aslında pek çok sanığın aslında suçsuz olduğunu göstermek istiyorum. Mahkemeler sürekli insanları suçlu buluyorlar.” diyebilirsiniz. Cevap: Bu konuyu ne zaman gündeme getireceğinizi merak ediyorduk. Kesinlikle anlıyoruz. Mahkemeler delil temelinde çalışırlar. Filmlerde hep bunu görürsünüz. Neden kurallara odaklanıyoruz? Sizi bu şekilde hayal kırıklığına uğrattığımız için üzgünüm. Ancak dava gözlemcileri kurallara odaklanmalıdır. Daha net söylemek gerekirse, dava gözlemcileri usul kurallarına odaklanmalı14 İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi.indd 14 27.05.2017 17:34