İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi Makul Süre/ Yeterli Süre/ Uygun Süre: “Makul sürede yargılanma hakkı” adil yargılanma hakkının sonucudur. İlke olarak davalar en az giderle ve mümkün olduğunca hızlı sonuçlandırılması yargının görevidir. Anayasa Mahkemesinin de kabul ettiği üzere makul sürede yargılanma hakkının amacı, tarafların uzun süren yargılama nedeniyle maruz kalacakları maddi, manevi baskı ve sıkıntılardan korunmasıdır. Davanın karmaşıklığı, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve dava açan hak sahiplerinin davanın hızla sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği bir “davanın süresinin makul olup olmadığının tespitinde” göz önünde bulundurulması gereken hususlardır (Fikret İlkiz, Yargılamalarda Makul Süre”, Bianet.com, 21.07.2014, http://m.bianet.org/ bianet/hukuk/157331-yargilamalarda-makul-sure). Müdafi: Şüpheli veya sanığın ceza muhakemesinde savunmasını yapan avukatı (CMK 2/1/c). Müdafi, savunduğu kişinin talimatlarına uymak durumunda değildir, bu açıdan vekilden ayrılır. Müdahil: Müdahale eden; (davaya) katılan; karışan; iki kişi arasındaki uyuşmazlığın arasına giren. Müşteki: Şikayetçi. Müvekkil: Kendisini vekil ile temsil ettiren kişi; vekillik veren; vekil edilen; vekilin (avukatın) temsil ettiği kişi. -NNihai Karar: Bir uyuşmazlığın yargıç tarafından çözümlenmesi sonucu verilen son karar. -SSaik: sebep, güdü. (Güncel Türkçe Sözlük) Sanık: Kovuşturmanın başlamasından itibaren hükmün kesinleşmesine kadar, suç şüphesi altında bulunan kişi (CMK 2/1/b). Savcı: Muddeiumumi; toplum adına adli makamlar nezdinde (mahkemelerde) dava açıp iddiada bulunan kişi; savcıların görevi asıl olarak ceza yargılamasında olup, ceza yargılamasında, ağır ceza ve asliye ceza mahkemesinde bulunurlar, kamu davasını açar ve yürütürler; bunun yanında, kamu düzeninin gerektirdiği durumlarda hukuk yargılamasında da hazır bulunurlar ve bunların dışında yasaların kendilerine verdiği görevleri yerine getirirler. 93 İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi.indd 93 27.05.2017 17:34