İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi
MSHUS
MADDE 14 – Adil Yargılanma Hakkı
1. Herkes mahkemeler ve yargı organları
önünde eşittir. Herkes, bir suçla itham edildiğinde ya da bir hukuk davasında hak ve
yükümlülükleri hakkında karar verilirken, yasalar uyarınca kurulmuş yetkili, bağımsız ve
tarafsız bir mahkeme önünde adil ve kamuya
açık bir duruşma hakkına sahiptir. Demokratik bir toplumda ahlak, kamu düzeni ya da
ulusal güvenlik gerekçeleriyle ya da tarafların özel hayatları bunu gerektirdiğinde, ya da
özel durumlarda, mahkeme, açıklığın adalete
zarar vereceği düşüncesine vardığı takdirde,
mahkemenin gerekli gördüğü ölçüde, basın
ve dinleyiciler duruşmaların tümü ya da bir
kısmının dışında tutulabilirler. Ancak, küçüklerin çıkarları aksini gerektirmedikçe, ya da
duruşmalar çocukların vesayetine ilişkin evlilikle ilgili uyuşmazlıklar hakkında olmadıkça,
ceza ya da hukuk davalarında verilecek herhangi bir kararın aleni olması zorunludur.
yardımı ile savunması; avukatı yoksa, bu hakkının var olduğunun kendisine bildirilmesi;
adaletin gerektirdiği her durumda kendisine
bir avukat tayin edilmesi ve böyle durumlarda ödeme yapma olanağı yoksa bu yardımın
parasız olarak sağlanması;
2. Bir suçla itham edilen herkes, yasalara göre
suçlu olduğu kesinleşene dek masum kabul
edilmek hakkına sahiptir.
5. Bir suçtan hüküm giyen herkes, mahkumiyet ve cezanın yasalara uygun olarak daha
yüksek bir yargı organınca yeniden incelenmesi hakkına sahip olacaktır.
3. Herkes, itham edildiği suçla ilgili olarak,
tam bir eşitlik içinde, aşağıdaki asgari garantilere sahip olacaktır:
(a) Kendisine, en kısa zamanda ve anlayacağı
bir dilde, aleyhindeki iddianın niteliği ve nedenleri hakkında ayrıntılı bilgi verilmesi;
(b) Savunmasını hazırlayabilmek ve kendi
seçtiği avukatla temas edebilmek için yeterli
zaman ve kolaylıkların tanınması;
(c) Gereksiz bir gecikme olmadan yargılanması;
(d) Yargılanmada hazır bulunması ve kendisini ya doğrudan ya da kendi seçtiği avukat
(e) Aleyhindeki tanıklara soru sorabilmesi ya
da soru sordurabilmesi, lehindeki tanıkların
da aleyhindeki tanıklarla aynı şekilde sorgulanabilmelerinin sağlanması;
(f) Mahkemede kullanılan dili anlamıyor veya
konuşamıyorsa bir tercümanın parasız yardımının sağlanması;
(g) Kendi aleyhinde tanıklıkta bulunmaya ya
da suç itirafına zorlanmaması.
4. Küçükler için yargılama bu kişilerin yaşları
ve topluma yeniden kazandırılmaları düşüncesi göz önüne alınarak yürütülecektir.
6. Kesin bir kararla bir suçtan dolayı mahkum
olan ve daha sonra hakkındaki hüküm, adaletin yanlış tecelli ettiğini kat’i şekilde ortaya
koyan yeni veya yeni ortaya çıkan bir maddi
delil dolayısıyla bozulan veya bu sebeple affa
uğrayan bir kişi, evvelce bilinmeyen maddi delilin zamanında ortaya çıkmamasında kısmen
ya da tamamen kendi kusuru bulunduğu ispat
edilmediği takdirde, böyle bir hükmün sonucunda ceza çekmesinin karşılığı olarak yasalara uygun şekilde tazminata hak kazanır.
7. Hiç kimse, bir ülkenin yasalarına ve ceza
usulüne göre daha önce kesin olarak mahkum olmuş ya da beraat etmişse, aynı fiil için
yeniden yargılanamaz ve cezalandırılamaz.
17
İnsan Hakları Aktivistleri İçin Dava İzleme Rehberi.indd 17
27.05.2017 17:34