Toplantı ve Gösteri Hakkı İzleme Raporu
2017 yılında mülki idare tarafından 47 etkinliğe ilişkin yasaklama kararının 43’ü
valilikler tarafından, 4 etkinliğin yasaklanması kararı ise ilgili kaymakamlıklar tarafından alınmıştır. Aydın ili Nazilli ilçe kaymakamlığı tarafından 15 Mart 2017 tarihinde
“herhangi bir tarihte yapılmak istenen kutlama” olarak nitelenen Newroz Kutlamaları, belediyenin zaten kutlama ile ilgili bir organizasyon yaptığı gerekçesi ile belediyenin
organize ettiği kutlama dışında diğer tüm kutlamalar için yasaklama kararı alınmıştır.22
Beyoğlu Kaymakamlığı ise 25 Kasım LGBTİ+ yürüyüşü ve etkinliklerini “genel ahlak” nedeniyle yasakladığı duyurunun ardından, Pera Film’de düzenlenmek istenen Kuir Kısalar
Film Gösterimi etkinliklerini “2911 ve 2559 sayılı kanunlar çerçevesinde gerekli başvurularda
bulunulmadığı, ayrıca bahse konu etkinlikler, Anayasal düzene veya genel ahlâka aykırı olabileceği, kamu düzeni ve güvenliği açısından açık ve yakın tehlike oluşturabileceği için; kamu
düzeni ve güvenliğinin sağlanması, başkalarının hak ve hürriyetlerinin korunması ve suç işlenmesinin önlenmesi amaçlarıyla” yasakladığını ifade ederken Pera Film ise yaptığı açıklamada yasak kararının kaymakamlık tarafından 24 Kasım 2017 tarihinde kendilerine tebliğ
edildiğini ve sonra açıklanacak bir tarihe kadar gösterimleri ertelediklerini belirtmişlerdir.
Susma Platformu’nun Kazım Öz’ün yeni filmi Zer’i 24 Kasım’da saat 20.30’da Cinevan sinema salonunda gerçekleşecek olan film gösterimi ve yönetmen Kazım Öz’le söyleşi etkinliği
Van Valiliği tarafından son anda izin verilmemesi nedeniyle iptal edilmişti.23
Etkinliklere ilişkin alınan özel yasaklama kararlarının 11’i 16 Nisan 2017 tarihinde gerçekleşen Anayasa
İçerik temelli kısıtlamalar; Toplantılar
değişikliği referandumu kampanya döneminde gerçekortak bir ifade amacıyla yapılmakta ve doleşmiştir. 7 etkinlik ise çeşitli siyasi partilerin barışçıl
layısıyla da bir mesaj iletmeyi amaçlamaktoplantı ve gösteri yürüyüşü hakkını kullanımını kısıtlatadırlar. Herhangi bir mesajın görsel veya
yıcı nitelikteyken 6 sanatsal etkinlik ve 5 Newroz kutlaişitsel içeriğine kısıtlama getirilmesi için
ması, 4 LGBTİ+ etkinliği, 3 anma ve çevre hakkı ile ilgili
yüksek bir eşik kullanılmalı ve ancak yakın
2 etkinlik yasaklanmıştır.
bir şiddet tehdidi varsa kısıtlama getirilme1 Nisan 2017 tarihinde Meral Akşener’in ‘Halidir.
yır Kampanyası’ kapsamında Ankara’nın Sıhhiye veya
Tandoğan semtlerinde yapmak istediği miting Ankara
(Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı
Valiliği’nin “Sizi koruyamayız” gerekçesi ile yasaklan[AGİT], Barışçıl Toplantı Özgürlüğü İle İlgili
mıştır.24 Ankara Valiliği bu yasaklama gerekçesi ile TürRehber İlkeler)
kiye’nin başkentinde bir siyasi partinin genel başkanını
koruma tedbirleri alamayacağını ifade etmektedir. Bu
gerekçeyle gösterilerin gerçekleşmesini ve göstericilerin
güvenliğini merkeze alan korumanın sağlanmasına ilişkin pozitif yükümlülükler yerine
getirilmemiş, bunun yerine hakkın kullanımı doğrudan kısıtlanmıştır.
8 Nisan 2017 tarihinde Demokrat Parti (DP) tarafından Balıkesir’de düzenlenmek
istenen ‘Hayır’ mitingi Balıkesir Valiliği tarafından herhangi bir gerekçe gösterilmeden
yasaklanmış, düzenleyiciler de etkinlik mekanını değiştirmek zorunda kalmış ve etkinliği
açık alan yerine kapalı alanda kiraladıkları bir düğün salonunda gerçekleştirmiştir.25
Kahramanmaraş’ın Afşin ilçesinde 11.08.2017 - 13.08.2017 tarihleri arasında gerçekleştirilmek istenen Berçenek Kültür ve Sanat Şenliği Festivali, Kahramanmaraş Valiliği tarafından 11 Ağustos 2017 tarihinde duyurulan kararda ifade edilen şu gerekçelerle: “Afşin
Kaymakamlığınca yapılan risk analizi çerçevesinde; ilçe sınırları içerisinde tesis olan huzur
ve güven ortamı ile kamu düzeninin bozulmaması, başkalarının hak ve özgürlüklerinin
korunması ve suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla, planlanan etkinlik 5442 sayılı İl İdare22 Karar, “Nazilli’de Nevruz’a İzin Verilmedi”,15.03.2017, www.karar.com/guncel-haberler/nazillide-nevruza-izin-verilmedi-aydin-haberleri-415876
23 Evrensel Gazetesi, “Film Gösterimlerine Birbiri Ardına Yasak”, 25.11.2017, https://www.evrensel.net/haber/338912/
film-gosterimlerine-birbiri-ardina-yasak
24 CNN Türk, “ Ankara Valisi sizi koruyamam dedi”, 01.04.2017, https://www.cnnturk.com/turkiye/meral-aksener-ankara-valisi-sizi-koruyamam-dedi?utm_content=buffer2f278&utm_medium=social&utm_source=twitter.com&utm_campaign=buffer
25 Aydınlık Gazetesi, “Dp’nin Hayır Mitingine Gerekçesiz İptal”, 08.04.2017, https://www.aydinlik.com.tr/politika/2017-nisan/dp-nin-hayir-mitingine-gerekcesiz-iptal
22