Seçim Gününe Özgü Sorunlar
İzlemenin kapsamı
10 Ağustos günü 14 ildeki 252 oy verme yerinde 767 sandık izlenmiştir. Oy sayım sürecinde
ise gözlemciler kendi oy kullandıkları sandıklarda gözlemde bulunduklarından 106 sandıkta
oy sayımı izlenebilmiştir. İzleme yapılan illere göre dağılım şöyledir:
İL
İZLENEN
SANDIK
İZLENEN
OVY
İZLENEN
OSY
ADANA
37
20
5
ANKARA
59
26
6
ANTALYA
4
3
1
DİYARBAKIR
97
29
4
ELAZIĞ
42
14
9
ESKİŞEHİR
53
10
-
HATAY
31
6
2
MERSİN
55
24
20
İSTANBUL
105
31
9
İZMİR
157
42
24
MANİSA
64
19
7
TRABZON
27
9
5
Ş. URFA
21
14
10
VAN
15
5
4
Toplam
767
252
106
İzleme sırasında oy verme yerlerinde geçirilen
süreler şu şekildedir:
SÜRE (dk)
Sıklık
Oran
Geçerli Oran
0-15
7
2,8
3,7
15-30
32
12,7
17
30-45
65
25,8
34,6
45-60
36
14,3
19,1
60-120
24
9,5
12,8
120+
24
9,5
12,8
Toplam
188
74,6
100
Kayıp
64
25,4
G TOPLAM
252
100
Seçim günü, izleme için üç ayrı form kullanılmıştır. Birinci formda oy verme yerinin koşullarının değerlendirilmesine yönelik sorular sorulmuştur. Oy verme yeri değerlendirilirken izlenen
oy verme yerinin bilgileri ve ne kadar süre izlendiği gibi bilgilerin yanı sıra öncelikle kampanya
faaliyeti, materyali bulunup bulunmadığı ve baskı ve korku ortamı olup olmadığı gibi oy verme yeri ve çevre atmosferine ilişkin sorular ile, her seçimde önemli bir sorun olan oy verme
yerinin engellilerin ve yaşlı seçmenlerin erişimine uygun olup olmadığına yönelik sorulara yer
verilmiştir. İkinci formda ise oy verme işlemlerinin gözlenmesine odaklanılmıştır. Bu formda
sandık çevresinde yetkisiz kişilerin ve/veya herhangi bir müdahalenin olup olmadığı, seçimde uygulanması gereken usullere uyulup uyulmadığı, görme engelli veya okuma-yazma bilmeyenler gibi özel usuller gerektiren seçmenler bakımından gerekli özel usullerin uygulanıp
uygulanmadığı, şikayet, oy vermenin ret edilmesi veya ayrımcılık gözlenip gözlenmediği gibi
sorulara yer verilmiştir. Bu iki formda yer alan verilerin analizi yapılırken hem tek başına oy
verme yerinin niteliği, hem de oy verme yerinin niteliği ile oy verme işlemlerinde elde edilen
gözlem sonuçlarının çapraz analizi yapılmıştır. Üçüncü form ise diğer işlemlerde farklı niteliklere sahip olan sayım işlemlerini gözlemeye yönelmiştir. Bu doğrultuda gözlemciler sandıkların kapanma anından başlayarak oy sayım sürecinin usulüne uygun olup olmadığı ile ilgili
gözlemlerini ifade etmişlerdir.
Mevzuatta bir yurttaşın seçim mevzuatına uygun olacak şekilde oy verme yerlerinde bulunmasına yönelik herhangi bir sınırlama ya da yasak olmamakla birlikte bağımsız seçim gözlemcilik
15