a. Özellikle erken uyarı ve önleme amacıyla izleme olmak üzere potansiyel şiddet ve insan hakları ihlali endişesi olan durumlarda, özellikle savunmasız gruplara yönelik izleme; b. Barışçıl seçimlere, insan hakları kriterlerine uygun seçim kanunlarına ve kurumlarına yönelik destek verilmesi ve savunuculuk düzenlenmesi, böylece seçmenlerin tam katılımına imkan sağlanması; c. Seçim günü öncesi, sırası ve sonrasında, seçimlere yaklaşırken veya seçim-sonrası protestolar olması durumunda risk altında olabilecek, özellikle düşünce ve ifade özgürlüğü hakkı ve barışçıl toplanma ve örgütlenme özgürlükleri ve cinsel şiddet, kötü muamele ve işkence de dahil olmak üzere şiddette uğramama hakkı gibi insan hakları ihlallerinin raporlanması; d. Hesap verebilirliğin sağlanması ve düzensizliklerin tekrar etmesinin engellenmesine yönelik, seçimle ile ilgili ciddi sorunlar meydana geldiğinde soruşturmalar veya bilgi toplama süreçlerinin yürütülmesi, desteklenmesi, bunlara katılım sağlanması;5 e. Nüfusun en savunmasız durumlarda yaşayan kesimlerine odaklanarak, özellikle en istikrarsız bağlamlarda koruma sağlamak; f. Seçim öncesi dönem de dahil olmak üzere ilgili mevzuatın uluslararası insan hakları standartlarına uygunluğunun sağlanması, barış ve geçiş dönemi adalet süreçleri, anayasa oluşturma, kurum inşa etme vb. konularda teknik destek ve tavsiye vermek; g. Demokratik katılma haklarının uygulanmasında azınlıklar, yerli halklar ve engelli kişiler için toplumsal cinsiyet eşitliği ve katılımı merkeze alarak farkındalık yaratmak ve sivil toplantılar ve potansiyel olarak dışlanan veya risk altında olan nüfuslara yönelik diğer faaliyetleri desteklemek; h. İlgili durumlarda özel prosedür yetkisi sahiplerinin seçim süreçleri bağlamında gerçekleştirdiği insan haklarını tanıtma ve koruma eylemlerini desteklemek de dahil olmak üzere sözleşme makamları ve özel prosedür yetkisi sahipleri de dahil olmak üzere insan hakkı mekanizmalarını desteklemek. 15. BMİHYK’nin eylemleri sahada varlığı olup olmadığına göre değişkenlik gösterebilir. Sa- 5. BMİHYK İnsan Hakları Konseyi, Güvenlik Konseyi veya Genel Sekreterlik tarafından kurulan araştırma komisyonları ve bilgi toplama heyetlerini genellikle sekreterlik görevini üstelenerek destek vermektedir. Yüksek Komiserin yetkisi dahilinde seçim süreçleri bağlamındaki insan hakları ihlallerini inceleyecek mekanizmalar kurulabilir. Buna örnek olarak 2008 yılında Kenya’daki BMİHYK bilgi toplama heyeti örnek verilebilir. Bkz. BMİHYK “BMİHYK Kenya Bilgi Toplama Heyeti Raporu, 6-28 Şubat 2008”. 5