hakkını kullanabilmelerine büyük bir engel olmaya devam ettiğini hatırlatmıştır.101
64. İnsan Hakları Komitesi, kayıt ve oy kullanmaya yönelik her türlü art niyetli müdahalenin
yanı sıra seçmenlere gözdağı verilmesi veya zorlanmasının ceza kanunlarıyla yasaklanması ve bu yasaların katı bir şekilde uygulanması gerektiğini belirtmiştir.102 Komite aynı
zamanda Kişisel ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi’nin 25. Maddesi uyarınca taraf
Devletlerin seçimler bağlamında herkesin emniyet ve güvenliğini sağlayarak bu kişilerin
oy kullanma haklarını kullanabilmelerine imkan verme yükümlülüğü olduğunu hatırlatmıştır.103 Kamu işlerine katılma hakkının etkili bir şekilde uygulanmasına ilişkin Devletlere yönelik Rehber, “Devletler, başta kadın adaylar olmak üzere, şiddet ve gözdağı riski
altında olan adayların korunmasını sağlamak adına toplumsal cinsiyet temelli şiddet
dahil olmak üzere seçim süreçlerinde şiddete karşı gerekli tedbirleri almalıdır” ifadesini
içermektedir.104 İnsan Hakları Komitesi, Devletlerden muhalefet partisi üyeleri de dahil
olmak üzere seçimlere katılan tüm adayların güvenlik ve katılımını sağlamalarını talep
etmiştir.105
Seçimler bağlamında toplumsal cinsiyete dayalı şiddet106
Seçimler bağlamında kadınlara yönelik şiddet, kadınların kamusal ve siyasi yaşama katılma haklarını kullanmalarının önünde büyük bir engel olmaya devam
etmektedir. Seçimlerde toplumsal cinsiyete dayalı şiddet bir insan hakları ihlali
oluşturmakta, kadınların siyasi haklarını kullanmalarını engellemekte, ve dolayısıyla kadınların siyasi karar alma süreçlerinin hiçbir seviyesinde yeterince temsil
edilmemeleri nedeniyle toplumu bir bütün olarak olumsuz etkilemektedir.
Siyasette kadına yönelik şiddet sadece seçim bağlamıyla sınırlı olmasa da, seçimlerin yapılması ister aday, ister aktivist, seçmen, seçim görevlisi ya da gazeteci olsunlar kadınların bir seçim sürecinin tüm boyutlarına katılımlarını olumsuz olarak
etkileyen mevcut sorunların büyümesine ve daha görünür hale gelmesine neden
olabilir. Seçimler bağlamında kadınlara yönelik şiddet, seçimlere kayıt ve oy kullanma, seçimlere katılma ve seçim kampanyaları, sonuçların açıklanması ve
101. A/73/301, para. 32.
102. İnsan Hakları Komitesi, Genel Yorum No. 25 (1996), para. 11.
103. CCPR/C/BGD/CO/1, para. 29–30.
104. Para. 37.
105. CCPR/C/COD/CO/4, para. 48; and CCPR/C/HND/CO/2, para. 45 (a).
106. Bkz. A/73/301. Ayrıca bkz. BM Kadın birimi ve BMİHYK, Violence against Women in Politics: Expert Group
Meeting Report and Recommendations (Siyasette Kadına Yönelik Şiddet: Uzman Grup Toplantısı Raporu ve
Tavsiyeleri), 8–9 Mart 2018, New York (2018); UNDP ve BM Kadın Birimi, Preventing Violence against Women in
Elections: A Programming Guide (Seçimlerde Kadına Yönelik Şiddetin Önlenmesi: Program Rehberi) (2017); ve A/
HRC/23/50.
29