ADALETE ERIŞIMDE ULUSAL ÖNLEME MEKANIZMALARI: YAKLAŞIM VE UYGULAMALAR
Engelliliğe dayalı ayrımcılık yapıldığı tespit edilen vakalarda tatmin
edici bir sonuç alınabilmesi için, EHK hem şikâyet sahibi hem de diğer
tarafla birlikte çalışır. Çözüm bulunamayan vakalarda EHK, engelli bireyin haklarının temini için mahkemeye gitme yetkisine sahiptir.
Malta’nın engellilik alanındaki mevzuatında makullük ilkesi de yer
almaktadır. Geçim sıkıntısı ve altyapı sorunları gibi sebeplerden dolayı
erişilebilirliğin zor sağlandığı durumlarda devreye girmek üzere Makullüğün Test Edilmesi Kurulu oluşturulmuştur.
Engelli Bireylerin İstihdamı
Yirmi kişiden fazla personel istihdam eden işyerlerinde çalışanların
%2’sinin engelli kişiler olmasını şart koşan 1969 tarihli bir kanuna rağmen, engelli bireylerin istihdamı yaklaşık %5 oranında kalarak her zaman çok düşük olmuştur. Ne var ki bu kanun genel olarak dikkate alınmamış ve 2015 yılında kanuna uymayan şirketlere istihdam edilmeyen
her engelli personel başına 2400 avro katkı ödemesi yapma zorunluluğu
getirilene dek uygulanmamıştır. Bu zorunluluğun getirilmesinden sonra istihdam edilen engelli kişilerin yüzdesi %35’e yükselmiştir. %50’nin
üzerindeki AB ortalaması yakalanmamış bile olsa bu artış bir ilerleme
kaydedildiğini göstermektedir.
20 ile 50 kişi arasında personeli bulunan bir şirketin işgücünün %2’si
tam zamanlı bir pozisyona denk gelmediği için, engelli bir bireyi yarı zamanlı bir pozisyonda istihdam etmesi gerekmektedir. Kanuna uymayan
işyerlerinden toplanan katkılar, engelli bireylerin iş bulmasına yardımcı
olmak üzere kurulan Lino Spiteri Vakfı’na (Malta Meclisi’nin ilk engelli
üyesinin adı vakfa verilmiştir) verilmektedir. Lino Spiteri Vakfı, iş arayanların becerilerini keşfeden ve iş piyasasına girmeleri için eğitim almaları
gereken alanları belirleyen ulusal istihdam kurumu Jobsplus aracılığıyla
yönlendirilen ya da doğrudan başvuran engelli kişileri değerlendirmektedir. Engelli bireylere yönelik eğitim kursları arasında, ofis işleri ve veri
girişi eğitimleri ile paranın işleyişini anlamak, zaman yönetimi ve toplu
taşıma araçlarını kullanmak gibi yaşam becerilerini konu alan daha temel
eğitimler yer almaktadır. Vakıf ayrıca, belli bir pozisyona özellikle engelli
bir kişinin alınmasını isteyen işyerleri ile başvuru yapmak isteyen engelli
bireyler arasında mülakatlar da düzenlemektedir.
75