TÜRKIYE’DE ENGELLILERIN ADALETE ERIŞIMI
nın yetersizliğinin altını çizmiştir. Duruşma ve davayla ilgili bilgilerin
e-devlet sisteminde öğrenilbilindiği, bunun eskiye nazaran olumlu bir
gelişme olduğu, ancak hâlâ bazı engelli vatandaşlar için tam etkili kullanılmadığı dile getirilmiştir. Örneğin “Sadece görme problemi değil,
aynı zamanda ellerini yeterli şekilde kullanamayan bir birey bu sistemlerden istendik ölçüde yararlanamaz, bunu düşünemiyorlar mı?”
diyen bir katılımcı konuya açıklık getirmiştir. Adalet Bakanlığı’nın
kullandığı UYAP sisteminin de kendileri için daha yeterli hale getirilmesini istediklerini dile getirmişlerdir. Kullanılan sistemlerin tüm
engel gruplarına uygun hale getirilirse bir anlam taşıyacağını ifade
etmişlerdir.
Bilgi Düzeyleri Açısından Adalete Erişim Konusunda
Görüş ve Düşünceler
Adalete erişim ve yasal haklar konusunda kendilerini diğer engel gruplarına göre daha bilgili gördüklerini ifade eden görme engelli katılımcılar, teknolojik düzenlemelerin istendik ölçüde ve ihtiyaca uygun artmasıyla bilgi düzeylerinin de artacağını dile getirmiştir. Yasal haklarının ne
olduğunu, bu konuda kimlerden bilgi alabileceklerini bilmedikleri için
çok fazla mağduriyet yaşadıklarını dile getiren katılımcılardan biri “Zihin engelli kızım için evde bakım aylığı alabiliyormuşum. Bana bunu
kimse söylemedi. Çok sonra öğrendik, başvurduk. Ev hanımı olduğum
için aldım ama keşke daha öce alabilseydim. İhtiyacım vardı” demiştir. Gerek yasal olarak insani ihtiyaçlar ve destekler konusunda gerekse hukuk ve yargı açısından ihtiyaç duydukları bilgilendirme desteğini
alamadıklarını dile getiren katılımcılar hem devletin hem de kendileri
adına kurulduklarını iddia eden sivil toplum kuruluşlarının bu konudan
sorumlu olduğunu söylemiş, ancak bunun tam anlamıyla yerine gelmediğini de eklemişlerdir.
Sonuç
Engelli bireyler genellikle kendilerini toplum tarafından dışlanmış olarak bulurlar. Adalet sistemleri bu anlamda daha iyi hukukçular eğiterek
adalete erişimi iyileştirebilir. Avukatlar sadece ilgili yasa ve yönetmeliklerle ilgili bilgi sahibi olmakla kalmayıp, aynı zamanda kişisel, profes155