3 . B Ö LÜ M 3. BÖLÜM Veri Toplamanın Önemi Günümüz küresel dijital ikliminde akıllı telefonlar şiddetin görüntülerini belgeleyebilir, dağıtabilir, çoğaltabilir. Uydular ve dronlar uzak mesafelerdeki afetlere yönelik değerlendirmeler yapıp, raporlar verebilir. Toplanan sosyal medya verileri, siyasi protestolar hakkında gerçek zamanlı bir farkındalık sağlayabilir. Tüm bu olumlu tabloya rağmen; teknolojik fayda, riskler/ zararlar açısından bakıldığında kendi içinde zorluklar ve fırsatlar yaratabilmektedir. Bu teknolojiler, ihtiyaç sahibi insanlara yardım etmek ve yetkinin kötüye kullanımını önlemek için sorumlu bir şekilde nasıl kullanılabilir? Hak odaklı veri sistemi ve kullanımı nasıl sağlanır? Sivil toplum örgütleri ve kalkınma ajansları, artan kurumsal ihtiyaçlara karşılık yeni veri odaklı yaklaşımlar geliştirmektedirler. Veriler her zaman bu sektörler için önem taşırken aynı zamanda dijital ve ağ teknolojilerinin yapısı veriyi toplama, depolama, analiz etme yönünden giderek daha da hızlanmaktadır. Ancak bu hız, kullanıcıları için olumlu birçok getirisinin yanında hızla yenilenen teknolojilerin, insan ve toplum hayatını nasıl etkileyeceğine dair henüz bir netice sunmamaktadır. Örneğin; veri görselleştirme kapsamında yapılan tüm bu çabaların, çevremizi nasıl etkileyebileceğini henüz bilmiyoruz. Hayatımızın sosyal, finansal yönlerini değiştiren teknolojilerin aynı zamanda adalete hitap etme potansiyeline sahip olup olmadığı da bilinmemektedir. Bu kapsamda; hak odaklı veri toplamak ve görselleştirmek, kesişen endişeler arasında dünyada/Türkiye’de hak odaklı veri politikaları geliştiren kurumların nasıl çalıştıklarını görmemizi sağlayabilir. Bu noktada; veri görselleştirme projeleri yürütülürken yapılan hazırlıklar, çalışmanın genelini etkileyen bir öneme sahiptir. Örneğin; hayvan hakları odaklı yürüttüğünüz bir çalışmada hayvanlara yönelik istismarı, şiddeti görünür kılmak ve aynı zamanda Türkiye genelinde bölgelere göre nasıl bir değişim gösterdiğini yıl yıl ortaya koymak isteyebilirsiniz. İlk bakışta hak odaklı bu veriyi çalışmak çok önemli ve belki kolay gözükecektir belki, ancak böylesi bir çalışmayı yapabilecek hijyenik bir veri setine sahip olmadığınızı, yani tutarlı ve hatasız olmadığını küçük bir araştırmayla hemen fark edeceksiniz. Peki, böyle bir durumda görselleştirmek istediğiniz konuyu siz seçemiyorsanız ve veriyi kendiniz toplamanız gerektiğinde nasıl bir yol izlemelisiniz? Öncelikle bu duruma veri ile çalışan James Gaines’in hazırladığı akış tablosu ile Şekil 34: Veri ile çalışma akış tablosu. Tasarım, yanıt vermek istiyorum. https://dataimp.wordpress.com/’a aittir. 27