Birleşmiş Milletler (BM) Sözleşme Temelli Komiteler: BM insan hakları koruma rejimini oluşturan temel ve en eski sözleşmeler, Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme ile Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme’dir. BM Sözleşmeleri temelinde, denetim amaçlı ek ihtiyari protokoller ve hemen hemen her sözleşmeye ait bir Komite bulunmaktadır. Komiteler, hem periyodik olarak taraf devletlerden rapor talep etmekte, hem de ayrımcılığa ve hak ihlaline uğrayan kişi veya gruplardan bireysel başvuru kabul etmektedir. Burada aranan şart, ilgili taraf devletin ilgili sözleşme veya ek ihtiyari protokolünü onaylamış olmasıdır. Irk, etnik köken, din ve inanç temelli ayrımcılık, tüm Birleşmiş Milletler Sözleşmeleri’nde yasaklanmış olan ayrımcılık temelleridir. Özellikle ırk ve etnik köken temelli ayrımcılık ile ilgili düzenlemeler, Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme’de bulunmaktadır. Bu sözleşmeye bağlı olan Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Komitesi de bireysel başvuru kabul etmektedir, ancak Komite’ye başvurunun mümkün olabilmesi için, ilgili taraf devletin Komite’ye bu yetkiyi tanımış olması şartı aranmaktadır. 2018 itibariyle Türkiye, bu Komite’ye bireysel başvuru kabul etme veya inceleme yetkisi tanımadığından, bu başvuru yolu Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına kapalıdır. Bu nedenle ayrımcılık şikâyetlerini içeren bireysel başvurular, BM İnsan Hakları Komitesi’ne yapılabilir. BM İnsan Hakları Komitesi’ne Bireysel Başvuru Şartları: • • • Komite’ye yapılan başvuruların yoğunluğu nedeniyle, başvuru tarihi ve karar tarihi arasında birkaç yıl geçmesi mümkündür. BM Medeni ve Siyasal Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme’de yer alan haklardan en az birinin ihlali durumunda herkes Komite’ye başvurabilir. Başvurucunun aynı zamanda mağdur olması şartı aranmamaktadır; ihlale uğrayan kişi adına da başvuru yapılabilir. Bu durumda kişinin yazılı rızasının gösterilmesi gerekmektedir. BM İnsan Hakları Komitesi’ne bireysel başvuru için bir zaman sınırlaması belirlenmemiştir. Ancak başvuru hakkının kötüye kullanılma- 17