Kadın aday adaylarından 510’u partiler tarafından aday gösterilmiştir. Seçimde aday gösterilen
kadınların 97’si milletvekili seçilmiş ve tarihin en çok kadın milletvekili olan meclisi oluşmuştur. LGBTi aday adaylarının hiçbiri seçilebilecek sıradan aday gösterilmemiştir. Kadın milletvekili sayısındaki bu artışa rağmen rağmen siyasi partiler 37 ilde seçilebilecek sıralarda kadın
adaylara yer vermemiştir. Seçmenlerin yarısından fazlasının kadın olduğu Türkiye, mecliste
kadın temsiliyeti bakımından toplumsal cinsiyet eşitliği standartlarının halen çok uzağındadır.
Siyasi partilere çok sayıda engelli yurttaş adaylık başvurusunda bulunmuş ancak partiler 3
engelli aday adayını seçilebilecek yerlerden aday göstermiş ve üç aday da milletvekili seçilerek meclise girmiştir.
Kampanya döneminde medyada adayların etnik kökeni, cinsiyet kimlikleri ya da dini
inançları üzerinden ayrımcılık ve nefret söylemi hem siyasiler hem de medya tarafından
yoğun biçimde kullanılmıştır.
Ayrımcılık ve nefret söylemine ilişkin savcılıklar tarafından açılmış soruşturmaların varlığı
konusunda bilgiye ulaşılamamıştır.
Kampanya Döneminde Siyasi Partilere Saldırılar
Kampanya döneminde ifade özgürlüğü ve barışçıl toplantı hakkının her parti ya da aday
tarafından özgürce kullanılması demokratik seçimler için kriterlerinden ikisidir. Bu kriterler gereğince tüm parti ve adayların kampanya çalışmaları ve binalarının korunması ile
kampanyaların güven içinde yürütülmesinin sağlanması devletin sorumluluğu altındadır.
Tespitlerimize göre 7 Haziran seçim kampanyası döneminde siyasi parti ve adayların çalışmalarına 172 saldırı yapılmış, bu saldırılarda 1 yurttaş hayatını kaybetmiştir.30 Kampanya
dönemine yayılan bu saldırılara ilişkin etkili önleme tedbirleri alınmamış ve saldırılarla
ilgili etkili soruşturmalar yapılmamıştır.
Seçim Materyalleri
Seçimlerde kullanılan materyal ve yöntemlerin tüm seçmen grupları için uygun olması veya
farklı durumda bulunan seçmenler için pratik ve erişilebilir çözümler üretilmesi, seçme
hakkının kullanılmasını etkileyen temel faktörlerdendir.
Seçimlerde kullanılan oy pusulalarının görme engelli seçmenlere uygun olmaması tüm seçimler bakımından ortak bir sorundur. YSK bu konuda hiçbir adım atmamaktadır.
Yine oy pusulaları okuma-yazma bilmeyen seçmenlere uygun değildir. Bağımsız aday fotoğraflarının oy pusulalarına konulmasının okuma-yazma bilmeyen seçmenlerin oy kullanması açısından olumlu olacağını 2011 yılından beri platform olarak önermekteyiz.
Oy verme merkezlerindeki seçmen yönlendirme tabelaları görme engelli ve okuma-yazma bilmeyen seçmenlere uygun değildir. Her oy verme merkezinde seçmenleri sandıklara
yönlendirmek üzere görevli bulundurulması gerekmektedir. Seçmenlerin çoğunluğunun
anadilinin farklı olduğu illerde bu hizmet bölgede konuşulan dillerde de sunulmalıdır.
30 HDP’ye yönelik 153 saldırı yapılmıştır. 18 saldırı diğer siyasi parti ya da bağımsız adaylara yönelik gerçekleşmiştir.
17