965 engelli işçi kadrosunun boş olduğu belirtilmiştir.126
Özel sektörde engelli istihdamına ilişkin veriler ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
Faruk Çelik'in Manisa Milletvekili Erkan Akçay'ın yazılı soru önergesine verdiği cevaba
göre " 2011 yılı Eylül ayı sonu itibariyle elli veya daha fazla sigortalı bulunan işyerlerinin
sayısı 18.004 olup bu işyerlerinde çalışan işçi sayısı 3.417.745 ve çalışan özürlü sayısı
87.519'dur.
...
2011 Eylül ayı sonu itibariyle özürlü kontenjan açıgı bulunan özel sektör işyeri sayısı
4.272'dir. Bu işyerlerinden 156'sına idari para cezası kesilmiş olup, kesilen idari para
cezası miktarı 36.801.398.00 TL'dir."127 şeklindedir.
Kanunlardaki kota uygulamasının çalışma yaşamındaki yansıması bu şekildedir. Gerek
kamu sektörü gerekse özel sektör işverenleri engelli kotalarını (bu kotalar alt sınır olarak
belirlenmiş olmasına karşın) doldurmakta isteksiz davranmaktadır.
Yine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik'in Kayseri Milletvekili M. şevki
Kulkuloğlu'nun yazılı soru önergesine verdiği cevaba göre "...2011 yılının özürlü memur
alımının merkezi sınav ve kura sonuçlarına göre yapılmasına ilişkin mevzuat ve 2012
yılında yapılacak sınavlara hazırlık çalışmaları ile geçmesi sebebiyle, 2011 yılında kamu
kurum ve kuruluşunca özürlü personel alımı yapılamamıştır.
2012 yılında merkezi sınav ve kura sonuçlarına göre yaklaşık 3500 civarında özürlü
personel alımı yapılması beklenmektedir"128
Yukarıdaki tablo, kota uygulamasının düzenlendiği kanunlarda yeterli yaptırımların
bulunmaması ve kota uygulamasının izlenmemesi nedeniyle oluşmuştur.
Kadın engelliler aleyhine durum istihdam alanında görülmektedir. Yine DPB‘nın Ağustos
2011129 verileine göre kamuda istihdam edilen 20.829 engelli memurun 4.232'si kadın,
16.597'si erkektir.
Manisa Milletvekili Erkan Akçay, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin'in
yanıtlaması istemiyle verdiği 15.11.2011 tarihli yazılı soru önergesinde kamudaki bu
cinsiyet eşitsizliğine dikkat çekerek "Özürlü istihdamındaki bu cinsiyet eşitsizliğini
önlemeye yönelik bir çalışma yapmayı düşünüyormusunuz"130 sorusunu sormuş, önerge
Fatma Şahin tarafından "objektif kriterlere göre sınavlar yapılmakta, cinsiyet ayrımcılığı
uygulanmamaktadır"131 şeklinde yanıtlanmıştır.
Engelli kadın istihdamı rakamları bilinmesine rağmen 2011 yılında çıkarılan Özürlülerin
Devlet Memurluğuna Alınma Şartları ile Yapılacak Merkezi Sınav Ve Kura Usulü
Hakkında Yönetmelik'te 132 engelli kadınlar için pozitif ayrımcı bir düzenlemeye yer
verilmemiştir.
Genel olarak istihdama erişimde yaşanılan ayrımcılık yanında engelliler eğitimleri ve
yetenekleri uygun olsa bile, belirli mesleklere atanmamaktadır.
126
http://www2.tbmm.gov.tr/d24/7/7-1199sgc.pdf
http://www2.tbmm.gov.tr/d24/7/7-1220sgc.pdf
128
ifadenin altını biz cizdik,
http://www2.tbmm.gov.tr/d24/7/7-4705c.pdf
129
http://www.dpb.gov.tr/dpb_istatistikler.html
130
http://www2.tbmm.gov.tr/d24/7/7-1210s.pdf
131
http://www2.tbmm.gov.tr/d24/7/7-1210sgc.pdf
132
http://mevzuat.meb.gov.tr/html/28073_2192.html
127
43