1. GİRİŞ
Bu rapor Eşit Haklar İçin İzleme Derneği (ESHİD) koordinasyonunda farklı tematik
alanlarda çalışma yürüten Ayrımcılık İzleme Platformu üyesi 21 sivil toplum örgütü (STÖ)
tarafından hazırlanmıştır.1
İzleme Platformu, Türkiye’de farklı tematik alanlara ilişkin sistematik izleme yaparak yıllık
raporlar hazırlamaktadır. 2011 yılında etnik köken ve engellilik temelinde ayrımcılık ve
hak ihlalleri raporları hazırlanmıştır. Platform, yıllık izleme raporlarını Türkiye kamuoyu
ve ilgili kamu otoritesi yanında uluslararası kamuoyu ile de paylaşacaktır. Yıllık raporlar
aynı zamanda STÖ raporu olarak Birleşmiş Milletler’in (BM) ilgili sözleşme komitelerine
sunulacaktır.
Bu rapor 2011 yılına ilişkin, engelli bireylere yönelik ayrımcılık ve hak ihlallerini
kapsamaktadır.
Engelli bireylerin hakları sorunu bir insan hakları sorunudur. Dünyanın birçok yerinde
olduğu gibi Türkiye’de de engelli bireyler temel haklardan yararlanmada ayrımcılıkla
karşılaşmaktadır.
Raporun hazırlanmasındaki amaç engelli bireylere yönelik ayrımcılık ve hak ihlallerinin
görünür kılınması yoluyla farkındalık yaratmak ve yasama/yürütme otoritesinin engelliler
alanındaki politika ve uygulamalarının insan hakları ve fırsat eşitliği temeline
oturtulmasına katkıda bulunmaktır.
İzleme Platformu olarak raporumuzda yer alan bilgilerin sadece ulaşabildiğimiz verilerden
oluştuğunun altını çizmek istiyoruz, Türkiye’de yaşayan tüm engelli bireyleri, uğradıkları
ayrımcılık ve hak ihlalleri karşısında yasal yolları kullanmaya ve bu bilgileri platformumuz
ile paylaşmaya çağırıyoruz.
2. METODOLOJİ VE TANIMLAR
Türkiye’de engellilere yönelik ayrımcılık ve hak ihlalleri 2011 yılı raporu 01.01.201131.12.2011 tarihleri arasını kapsamaktadır.
Rapor hazırlık aşamasında;
Türkiye yasal mevzuatı, yaygın/yerel medyaya yansıyan haberler, Avrupa İnsan Hakları
Mahkemesi (AİHM) kararları taraması yapılmıştır. Ayrıca İzleme Platformu üyesi
STÖ’lere yapılan başvurular, yargı organlarına intikal eden şikayet ve davalar, resmi
istatistikler, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) verilen yazılı soru önergeleri ile
kanun teklif ve tasarıları ve engellilik ile ilgili alan araştırmalarından yararlanılmış ve ilgili
resmi kurum ve kuruluşlara bilgi edinme başvurularında2 bulunulmuştur. Bilgi edinme
başvuruları ESHİD üyeleri tarafından yapılmıştır.
1
2
Raporu hazırlayan İzleme Platformu üyesi sivil toplum örgütleri için bkz. EK 1
Bilgi edinme başvuruları ESHİD üyeleri tarafından yapılmıştır.
5