2. Bu kapsamda;
a. Kara Kuvvetleri Komutanlığınca 42 merkezde 1741,
b. Deniz Kuvvetleri Komutanlığınca 12 merkezde 259,
c. Hava Kuvvetleri Komutanlığınca 12 merkezde 222,
ç. Jandarma Genel Komutanlığınca 21 merkezde 636 olmak üzere toplam 87
merkezde 2858 engelli vatandaşımıza bir gün süreyle temsilî askerlik uygulaması
yaptırılmış ve uygulama sonunda katılımcılara "Temsilî Terhis Belgesi" verilmiştir.”102
Temsili askerlik törenleri bir halkla ilişkiler faaliyeti olarak yapılmaktadır. Bu törenler,
katılan engelli bireylerde yaratacağı etkiler konusunda herhangi bir değerlendirme
yapılmadan ve katılım konusunda özgür tercihlerinin oluşmasına ilişkin bir süreç
işletilmeden yapılmaktadır.
4.13. Bağımsız Yaşayabilme ve Topluma Dahil Olma
Sözleşmenin 19. maddesi, engellilerin eşit koşullarda toplum içinde yaşama hakkını ve
topluma tam katılımlarını kolaylaştırmak için gerekli tedbirleri almakla devletleri yükümlü
kılmıştır. İkametgahını ve kimlerle yaşacaklarının özgürce seçilmesini sağlamak, ihtiyaç
duydukları kişisel destekler ve kamusal hizmetlere ve tesislere eşit erişim düzenleme
kapsamı içindedir.
Türkiye’de kamusal hizmetlere ve tesislere erişim konusu ile ilgili genel durum bu
raporun erişilebilirlik başlığı altında incelenmiştir. Topluma tam ve etkin katılım ise ancak,
fiziksel erişim düzenlemeleri yanında ve hizmetlerin sunumuna ilişkin düzenlemelerin
yapılması ile olanaklıdır. Kamusal hizmet standartları konusunda engellilere ilişkin genel
bir yaklaşımdan söz etmek olanaklı değildir. Kamu kurum ve kuruluşlarından kendi
hizmet standartlarını “Kamu Hizmetlerinin Sunumunda Uyulacak Usul Ve Esaslara İlişkin
Yönetmelik” hükümlerine oluşturmaları esastır. Yönetmeliğin 7 maddesi;
“Özürlülerle ilgili tedbirler
MADDE 7 – (1) İdare, sunduğu kamu hizmetlerinin özürlüler tarafından kolayca erişilebilir
olması için gerekli tedbirleri alır.”103 şeklindedir.
Ancak yönetmelik ekinde bulunan Örnek Hizmet Standartları Tablosu’nda104 engellilerin
erişimine ilişkin herhangi bir vurgu bulunmamaktadır. Örnek tabloda hizmet süresi ve
gerekli belgeler, hizmeti sunacak birim vb bilgiler yer almaktadır.
Kamu kurum ve kuruluşları çogunlukla bu örnek tablo üzerinden hizmet standartlarını
belirlemektedir. Raporun hazırlama döneminde beş büyük il valiliğinin web sitelerindeki
hizmet standartları taranmıştır. Valilik web sitelerinin hiçbirinde hizmetlerin engellilere
sunumuna ilişkin özel bir düzenleme bulunamamıştır.
102
http://www.tsk.tr/2_genel_bilgiler/2_4_engelli_vatandaslar_icin_istege_bagli_temsili_askerlik_uygulamasi/e
ngelli_vatandaslar_icin_istege_bagli_temsili_askerlik_uygulamasi.htm
103
http://mevzuat.meb.gov.tr/html/27305_2.html
104
Yönetmelik EK 2
33