iddialarını yerinde incelemek üzere bir çalışma ziyaretinde bulunmuş ve buna ilişkin
bir rapor yayınlamıştır.7
Kamplara gitmeyi tercih etmeyen sığınmacılar bu durumun belli başlı nedenleri olarak
aşağıdaki kaygı ve düşünceleri dile getirmektedir:
Fiziki koşullar ve güvenlik: Kamplar kapasite olarak gelen talebi
karşılayamamaktadırlar. Maddi koşullar kamptan kampa değişiklik
göstermektedir. Bazı kamplarda maddi olanakların yetersizliği nedeniyle aynı
çadır veya konteynerde birden fazla aile barınmak zorunda kalmaktadır.
Kamplarda genel olarak yiyecek, su, giyecek, ilk yardım gibi temel ihtiyaçların
karşılanmaktadır. Güvenlik bakımından özellikle sınır illerindeki kamplar
uluslararası kriterlere uygun değildir. Kampların Türkiye topraklarında ve
sınırdan en az 50 km içerde olması gerekmektedir.
İzolasyon ve hareket özgürlüğünün engellenmesi: Kamplardaki giriş
çıkışların özel kontrol altında olması, merkezlerde barınanların dışarıyla
ilişkisinin kontrol altında tutulması merkezlerin dezavantajını oluşturmaktadır.
Etnik ve dini kökene dayalı ayrımcılık: Farklı etnik kökene veya dini inanca
sahip Suriyeli sığınmacılar ayrımcılığa uğrama riski nedeniyle kamplarda
kalmamaktadır. Örneğin Hristiyanlar, Kürtler, Romanlar ve Çerkezler, Aleviler
bu gruplar arasındadır. Örneğin kamplarda sadece Sünni Müslümanlara yönelik
dini hizmetler sunulmaktadır.
Cinsiyete yönelik ayrımcılık ve şiddet: Kamp ortamının kadınlar ve kız
çocukları bakımından cinsel istismar, taciz, tecavüz ve şiddete uğrama
risklerine açık olması, özellikle yalnız kadınlar ve çocuklarıyla olan
sığınmacılar�� kamplara gitme fikrinden uzaklaştırmaktadır.
Kampların tarafsızlığına dair çekinceler: Birçok aile çocuklarının
kamplardaki politik grupların baskısı ve etkisi altına kalması endişesi ve kamp
ortamında politik olarak taraf seçmek zorunda bırakılma kaygısı taşımaktadır.
3.2.2. Kamp Dışında Yaşayanlar
Türkiye’de yaklaşık 600 bin ila 800 bin arasında Suriyeli sığınmacı bulunduğu ve bunun
sadece 200 bininin kamplarda yaşadığı bilinmektedir. En iyimser tahminle 400 bin
sığınmacı özellikle İstanbul, İzmir, Mersin, Ankara gibi büyük kentler ile Şanlıurfa,
Mardin, Diyarbakır, Batman gibi Kürt illerinde yaşamlarını sürdürmeye çalışmaktadır.
Kamp dışındaki sığınmacıların bir kısmı kayıt altına alınmış ancak birçoğu ülkeye
pasaportsuz giriş yapmış ya da sınır kapılarında kendilerine herhangi bir işlem
yapılmamıştır.
7 TBMM İnsan Hakları İnceleme Komisyonu, “Ülkemize Sığınan Suriye Vatandaşlarının Barındıkları Çadırkentler Hakkında
İnceleme Raporu”, Kabul tarihi:15.02.2012 http://www.amnesty.org.tr/ai/system/files/TBMM_İHİK_rapor.pdf
10