TÜRKIYE’DE AYRIMCILIK ALGISI
devlet kurumlarında (polis, adliye vb.) uğranılan ayrımcı muamelenin sıklığına
dair sorular da eklenmiştir. Devamında kişilerin karşılaştıkları ayrımcı muamele(ler)e ilişkin duygularını ve davranışlarını öğrenmeye dönük sorular yer alır.
Son bölümde ayrımcılık algısı ve ayrımcı davranışlara karşı davranışları birlikte
değerlendirmek üzere kişilerin toplumsal uzamda işgal ettikleri konumu öğrenmeye dönük sorular vardır. Bunlar, eğitim durumu, cinsiyet, yaş, meslek, gelir
durumu, doğum yeri, etnik köken, dini inanç/inançsızlık hakkında sorulardır.
Saha araştırmasının ikinci etabında çıkan nicel araştırma sonucunda elde edilen kimi ilginç sonuçların nedenlerinin daha detaylı bir biçimde öğrenilebilmesi
için odak grup çalışması yapılmasına karar verilmiştir. Özellikle ayrımcılığın
algılanmasındaki farklılıklarda; etnik köken, siyasi görüş, toplumsal cinsiyet
farklılıkları ile sınıfsal farklılıkların rolünün ne kadar olduğunun bu şekilde öğrenilebileceği düşünülmüştür. Bu çerçevede hepsi İstanbul’da dört odak grup
toplantısı yapılmıştır. Farklı siyasi görüşten katılımcıların yer aldığı iki odak
grup toplantısı kadınlar ve erkekler olarak ayrı ayrı düzenlenmiştir. Bunu yaparak, ayrımcılığın algılanmasında toplumsal cinsiyet farkının etkisinin anlaşılmasını kolaylaştırmak ve odak grup toplantıları sırasında erkek tahakkümünün
ortaya çıkmasını engellemek öngörülmüştür. Diğer iki odak grup toplantısı ise
sosyo-ekonomik statü farklılığının ayrımcılığın algılanması üzerindeki etkisini
ölçmek üzere tasarlanmıştır. İlk grupta, meslek, eğitim, gelir düzeyi, yaşanılan
çevre ve konut türü ile mülk sahipliği düzeyi bakımından toplumsal hiyerarşide daha yukarıda yer alan kişilere yer verilirken, ikinci grupta bu kriterler
bakımından toplumsal hiyerarşide daha aşağıda yer alan kişilere yer verilmiştir.
Böylece nicel veri analizinden çıkan sonuçları nitel veri analizinin sonuçlarıyla
derinleştirmek hedeflenmiştir.
12