ve zihinsel engelliler ve okuma yazması olmayan bireyler için aldığı bilinçli, bağımsız ve gizli oylama önlemleri hala çok yetersizdir. Kamu hizmetlerine katılma ve seçilme hakkı ile ilgili olarak, engellilerin devletin her kademesinde, seçilmiş pozisyonlarda ve parti yapılarında neredeyse “görünmez” durumda olmaları dikkat çekmektedir. Seçmenler ve adaylar hakkındaki resmi istatistikler yetersiz ya da en azından genel kamuoyu için erişilemez durumdadır. Oy Kullanma Hakkı: İlgili kanunlar çerçevesinde seçimler Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından organize edilir ve yönetilir. YSK web sitesi kısmen kolay erişilebilir formattadır, ancak güncel YSK kararları örneğinde olduğu gibi bazı belgeler bu formatta değildir. Anayasa gereğince YSK kararlarına karşı herhangi bir üst mahkemeye başvurulamaz. 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun seçimlere ilişkin temel kanundur. Bu kanun gereğince kendilerine vasi tayin edilmiş zihinsel engelliler oy kullanamamaktadır. Vasi tayini mahkemeler tarafından tıbbi raporlar üzerinden yapılmaktadır. Vasi tayininde kişinin ayırt etme yetisi dikkate alınmamakta, herhangi bir özel destekleme mekanizması da bulunmamaktadır. Türkiye’de engelliler için tıbbi rapor oranları kullanılmaktadır. Bu sisteme göre, %40 oranında zihinsel engelli bir kişi de %100 oranında zihinsel engelli kişi de oy kullanma hakkından mahrum edilmektedir. Seçimlere ilişkin kurallar, uygulamalar, seçim için kullanılan dokümanlar ve materyaller, engelli seçmenlerin bilgi alma, bağımsız ve gizlilik içinde oy kullanma ve seçimlere katılma haklarını çeşitli düzeylerde ihlal etmektedir. Seçimlerde oy kullanabilmek için seçmen kütüklerinde kayıtlı olmanız gerekmektedir. Seçim öncesinde seçmen kayıtları YSK web sitesi ve muhtarlık binalarında seçmenlerin kontrolüne açılmaktadır. Seçmenlerin muhtarlık binasına giderek kütüklerde kayıtlı olup olmadıklarını kontrol etmeleri gereklidir. Kaydın bulunamadığı durumlarda dilekçe ile seçim kuruluna başvuru yapılmalıdır. Fakat muhtarlık binaları çoğunlukla erişilebilir yapılar değildir, hareket zorluğu çeken kişiler ancak bir başkasından yardım alarak kayıtlarını kontrol edebilirler. Yine görme engelli kişilerin yazılı kayıtları kontrol edebilmeleri ancak bir başkasının yardımı ile olanaklıdır. Çoğu durumda fiziksel engelliler, görme engelliler ve okuma yazma bilmeyen engelli kişiler kayıtlarını kontrol edememektedir. Engelli seçmenlerin sayısı, okur-yazar olup olmadıkları, Türkçe bilip bilmedikleri, engel türleri, ikamet ettikleri il, ilçe, köy veya kişiselleştirilmiş desteğe ihtiyaç duyup duymadıklarına ilişkin ayrıştırılmış veriler bulunmamaktadır. YSK başkanı 2018 Genel Seçimleri öncesinde yaptığı açıklamada toplam seçmen sayısını 59.391.328, engelli seçmen sayısını ise 664.326 olarak açıklamıştır.11 Bu açıklamaya göre engelli seçmenlerin toplam seçmenlere oranı yaklaşık olarak %1,2’dir. Bu oran engelli nüfusun 11 https://www.haberturk.com/ysk-secmen-sayisini-acikladi-1965633 17