BİR İNSAN HAKLARI KORUMA MEKANİZMASI OLARAK ULUSAL EŞİTLİK KURUMLARI: KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU VE TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU ÖRNEĞİ
C- Çalışma Yöntemleri
Paris İlkeleri’nde üçüncü bölüm olan “Çalışma Yöntemleri” başlıklı bölümde yer alan
konular dikkate alındığında, Paris İlkeleri ile ECRI GPT2 ve Avrupa Komisyonu Tavsiye
Kararı dikkate alınarak şu göstergeleri oluşturmak mümkündür:
- Eşitlik kurumu yetki alanındaki herhangi bir konuda; ister hükümetten, ister üyelerin birinden ya da bir başvuru sahibinden gelsin, isterse kurum tarafından resen
dikkate alınsın, serbestçe hareket edebiliyor mu? (Paris İlkeleri)
- Eşitlik kurumu yetkisi dahilindeki bir konuyu değerlendirirken, gerekli gördüğü
durumlarda kişileri dinleyebiliyor mu ve herhangi bir bilgi veya belgeyi elde edebiliyor mu? (Paris İlkeleri)
- Eşitlik kurumu, özellikle görüş ve tavsiyelerini kamuoyuna duyurabilmek için kamuoyuna doğrudan veya medya organları vasıtasıyla seslenebiliyor mu? (Paris
İlkeleri)
- Eşitlik kurumu düzenli olarak ve gerekli olduğu durumlarda üyelerinin tümünün
katılımı ile toplanabiliyor mu? (Paris İlkeleri)
- Eşitlik kurumu, gerekli olduğu durumlarda üyeleri içerisinden çalışma grupları
oluşturabiliyor mu ve görevlerini yerine getirirken yerel veya bölgesel birimler
kurabiliyor mu? (Paris İlkeleri)
- Eşitlik kurumu, insan haklarının geliştirilmesi ve korunmasından sorumlu olan
yargısal veya idari nitelikli (özellikle kamu denetçisi ve benzer kurumlar gibi)
diğer kamu makamları ile istişare içinde mi? (Paris İlkeleri)
- Eşitlik kurumu, çalışmalarının yaygınlaşmasındaki önemli rollerini dikkate alarak; insan haklarının korunması ve geliştirilmesi, ekonomik ve sosyal gelişme,
ırkçılıkla mücadele, mağdur olma potansiyeli taşıyan grupların (özellikle de çocukların, göçmen işçilerin, mültecilerin ve engellilerin) korunması gibi alanlarda
faaliyet yürüten STÖ’ler ile ilişki geliştiriyor mu? (Paris İlkeleri)
- Eşitlik kurumu yalnızca ayrımcılık ve hoşgörüsüzlüğe maruz kalan grupları temsil
eden STÖ’lerle değil, aynı zamanda bu grupların bizatihi kendisi ile süreklilik arz
eden bir diyalog kuruyor mu? (ECRI GPT2, para. 13(b))
- Eşitlik kurumu, faaliyetlerinin planlanması ve gerçekleştirilmesine STÖ’leri süreklilik arz edecek bir biçimde dahil ediyor mu ve buna dönük bir örgütlenme
oluşturuyor mu? (ECRI GPT2, para. 37)
- Eşitlik kurumu, delil ve bilgi toplama yetkisi kapsamında; yerinde inceleme yapma ve talep ettiği bilgi ve belgelerin verilmemesi, kişilerin çağrı üzerine gelmemesi ve yerinde inceleme yapılmasına izin verilmemesi durumunda; buna karşı bir
mahkeme emri çıkarılması için başvurma veya idari para cezası uygulama yetkilerine sahip mi? (ECRI GPT2, para. 21)
- Eşitlik kurumu, faaliyetlerini ilgili uluslararası veya ulusal hukuki çerçeveye,
standartlara ve içtihatlara uygun olarak yürütüyor mu? Rapor ve tavsiyeleri; araştırma, soruşturma, belgeleme, bağımsız ve tarafsız bilgi üzerine inşa edilen bir
uzmanlığa ve kanıtlamaya dayanıyor mu? (ECRI GPT2, para. 31)
- Eşitlik kurumu kolayca erişilebilir bir mekâna sahip mi, çevrimiçi, e-posta ve telefonla hizmet sunuyor mu ve kurumun hizmetlerine erişmek isteyen kişilerin
zaman kısıtlamalarına cevap verecek bir esnekliğe sahip mi? (ECRI GPT2, para.
40(a))
14