BİR İNSAN HAKLARI KORUMA MEKANİZMASI OLARAK ULUSAL EŞİTLİK KURUMLARI: KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU VE TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU ÖRNEĞİ bir olmak üzere yılda iki kere olağan olarak toplanması gerekirken bugüne kadar yalnızca iki istişare komisyonu toplantısı yapmıştır ve söz konusu toplantıya katılan STÖ temsilcilerine ilişkin bir bilgi verilmemiştir.79 Yukarıda belirtilen ölçüt TİHEK Yönetmeliği md. 91(3)’e göre Ankara’da ve diğer illerde gerçekleştirilecek istişare toplantıları için de öngörülmüştür. Ancak yukarıda da değinildiği gibi iş birliğine gidilecek STÖ’lerin; insan haklarının korunması ve geliştirilmesi, ekonomik ve sosyal gelişme, ırkçılıkla mücadele, mağdur olma potansiyeli taşıyan grupların (özellikle de çocukların, göçmen işçilerin, mültecilerin ve engellilerin) korunması gibi alanlarda faaliyet yürüten STÖ’ler olması büyük önemdedir. Bu iş birliğinin sadece STÖ’leri değil ilgili grupların kendisini de kapsaması ve bu gruplarla süreklilik arz eden bir diyalog içermesi beklenmektedir. Kurumun ilk dört yılda ortaya koyduğu pratik, belirtilen gerekliliklerin tamamen göz ardı edildiğini göstermektedir. Kurumun STÖ’lerle iş birliğine ilişkin bir politika belgesi bulunmamaktadır ve Kurumun bugüne kadar ayrımcı muamele ile yaygın bir biçimde karşılaşan gruplarla herhangi bir şekilde iş birliği yapmama gibi zımni bir politikasının olduğu görülmektedir. 5. TİHEK ve Erişilebilirlik Çalışma yöntemleri ile ilgili son olarak erişilebilirlik konusu üzerinde durulacaktır. Yukarıda da belirtildiği üzere eşitlik kurumlarının haklarını korumak üzere kuruldukları kişiler bakımından erişilebilir olması gerekmektedir. ECRI GPT2 para. 40’de somutlaştırılan bu yükümlülük çerçevesinde değerlendirildiğinde; TİHEK’in, erişilebilirlik bakımından uluslararası standartları karşılamadığı göze çarpmaktadır. Öncelikle Kurumun Ankara dışında başka bir ofisi bulunmamaktadır. Kurumun herhangi bir yerel destek programı veya yerel ya da bölgesel ofisi de bulunmamaktadır. Kurum bir kamu kurumu olarak 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun md. 7 gereği engelliler açısından erişilebilir olmak zorundadır. TİHEK Yönetmeliği md. 44 ile Kurumun engellilerin başvuru yapabilmesi için gerekli tedbirleri alacağı belirtilmişse de hem Engelliler Hakkında Kanun’daki yükümlülüğün hem Yönetmelik hükmü doğrultusunda Kurumun erişilebilirlik bakımından ve sunduğu hizmetlerin engelliler açısından uyumlaştırılması ile ilgili özel bir çalışması göze çarpmamaktadır. Kurumun web sitesinde başvuru yollarına ilişkin özet bilgiye yer verilmiş olmakla birlikte Kurumun web sitesinin yalnızca Türkçe ve sınırlı biçimde İngilizce olarak yayında olduğu görülmektedir. Türkiye’de yaygın bir şekilde konuşulan Kürtçe, Arapça vs. dillerde herhangi bir bilgiye erişim mümkün olamamaktadır. Buna ek olarak TİHEK Kanunu’nda başvuruların mutlaka Türkçe yapılmasına dair bir hüküm olmamakla birlikte TİHEK Yönetmeliği md. 33’de başvurunun Türkçe yapılacağı ancak başvurucunun kendisini daha iyi ifade edebildiği başka bir dildeki başvurusu, Kurumca haklı ve makul bulunması durumunda başvurunun kabul edilmesi mümkündür. Uygulamada Kurumun ayrımcılık mağdurlarının kendilerini yeterli hissettikleri bir dilde başvuruda bulunmalarına olanak tanıyıp tanımadığı bilinmemektedir. Açık kaynaklardan edinilen bilgiye göre Kurumun hizmetlerine erişmek isteyen kişilerin zaman kısıtlamalarına cevap verecek bir esnekliğe sahip olmadığı görülmektedir. Kurumun ilk dört senesine bakıldığında ne ayrımcılık yasağı alanında çalışan STÖ’lerle ne de ayrımcılığa maruz kalan gruplarla yan yana gelmediği ve kamuoyuna yansımış 79 TİHEK, “Ayrımcılıkla Mücadele İstişare Komisyonu Toplantısı Gerçekleştirildi”, 22.10.2018, https://www.tihek.gov.tr/ayrimciliklamucadele-istisare-komisyonu-toplantisi-gerceklestirildi/ (erişim:31.07.2020). TİHEK, 2019 Yılı Faaliyet Raporu, s. 68. 37