BİR İNSAN HAKLARI KORUMA MEKANİZMASI OLARAK ULUSAL EŞİTLİK KURUMLARI: KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU VE TÜRKİYE İNSAN HAKLARI VE EŞİTLİK KURUMU ÖRNEĞİ Konuya göre başvuru istatistikleri incelendiğinde insan hakları, çocuk hakları, engelli hakları ve kadın haklarının ayrı başlıklar altında olması tek başına bu istatistiklerin analizini güçleştirecek niteliktedir. 2019 yılında insan hakları başlığı altındaki başvuruların 1,12% oranında kaldığı, kadın, çocuk ve engelli hakları diye sınıflandıran kısmın ise %4,3 oranına kaldığı görülür. İnsan hakları başlığı altındaki başvuruların sayısının genel sayılardaki artıştan farklı olarak artmaması, aksine 2019 yılında düşme eğilimi göstermesi dikkat çekicidir. Ayrıca, bu başlık altındaki başvurularda mahkum başvuruları ile terör ve görev mağdurları başvurularının %58’i kapsadığı görülür. İnsan Hakları Sayı Yüzde % Mahkûm başvuruları 88 37,61% Terör ve görev mağdurları 48 20,51% Seçme ve seçilme özgürlüğü 35 14,96% Özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması 25 10,68% Eski bilgi edinme hakkı ve dilekçe hakkının kullanımının engellenmesi 11 4,70% Yaşam hakkı, maddi ve manevi varlığın korunması ve kötü muamele (işkence, zulüm, insanlık dışı ve onur kırıcı davranışlar) 11 4,70% Toplantı ve dernek kurma özgürlüğü 9 3,85% Düşünce, vicdan ve inanç özgürlüğü ile ibadet özgürlüğü 3 1,28% İnsan haklarına ilişkin diğer konular 2 0,85% Her türlü ayrımcılığın önlenmesi 1 0,43% Kişi hürriyeti ve güvenliği 1 0,43% Toplam 234 Ayrımcılık alanında en fazla karar olan engelli haklarına ilişkin başvuruların çoğunluğunun sosyal yardımlara ilişkin olduğu görülmektedir. Engelli Hakları Sayı Yüzde % Engellilere yönelik sosyal hizmet ve yardımlar 305 70,11% Engelli haklarına ilişkin diğer konular 113 25,98% Korunmaya, bakıma ve yardıma muhtaç engelliler 10 2,30% Engelliler aleyhine ayrımcılık 6 1,38% 1 0,23% Habilitasyon ve rehabilitasyon hizmet ve programları Toplam 435 Kadın hakları istatistiklerine bakıldığında bu alandaki başvuruların da genel rakamlar gibi artış eğilimi göstermediği, hatta düştüğü, cinsiyet ayrımcılığının son derece yaygın ve sistematik olduğu ülkemizde 2019 yılında toplam 9 başvuru yapıldığı, bunlardan sadece ikisinin cinsiyet ayrımcılığı başvurusu olduğu görülmektedir. Kadın Hakları Sayı Yüzde % Kadın yönelik her türlü şiddet, töre ve namus cinayetleri, taciz ve istismar 4 44,44% Cinsiyet Ayrımcılığı 2 22,22% Kadınlara yönelik sosyal hizmet ve yardım faaliyetleri 1 11,11% Korunmaya, bakıma ve yardıma muhtaç kadınlar 1 11,11% Kadın haklarına ilişkin diğer konular 1 11,11% Toplam 9 63