Silah yasağı: Oy verme günü, emniyet ve asayişi korumakla görevli olanlardan başka hiçbir kimse, köy, kasaba ve şehirlerde silah taşıyamaz. Telefon, ses ve görüntü kayıt cihazlarına ilişkin yasak: Seçmenlerin yanlarında bulunan telefon, fotoğraf makinesi, kayıt cihazlarını oy vermeden önce sandık görevlilerine teslim etmesi gerekir. Sandık çevresinde sadece sandık kurulu üyeleri yalnızca görevleri ile ilgili telefon görüşmesi yapabilirler. Diğer kimselerin sandık çevresinde telefon görüşmeleri yapmaları yasaktır. Seçmenler oy kullanma kabinine çanta/telefonla giriyor ve fotoğraf çekiyorlarsa bu durumun mutlaka formda belirtilmesi gerekir. Kolluk kuvvetlerine ilişkin sınırlandırma: Sandık kurulunca çağrılmamış olan üniformalı güvenlik görevlileri, seçim güvenliğini sağlamakla görevli kolluk güçleri dışında, özel güvenlik görevlileri ve belediye zabıtaları gibi görevliler de dâhil olmak üzere resmî üniforma ve silah taşıyan kimseler sandık alanına giremezler. 3.Seçim Günü İzleme Formlarının Doldurulması: Seçim gününün izlemesinde farklı özellikleri nedeniyle üç ayrı form kullanılmaktadır. Bunlardan birincisi seçim izlemeye gidilen oy verme yerinin izlenmesine yönelik formdur. Bu formda oy verme yerinin (örneğin bir okulun) fiziksel koşulları ile oy verme ortamına ilişkin sorular bulunmaktadır. Bu kapsamda oy verme yerinin özellikleri ile kampanya faaliyeti yapılıp yapılmadığı, baskı ve korku yaratacak herhangi bir durum olup olmadığı, oy verme yerinin engellilerin erişimine uygun olup olmadığı tespit edilmektedir. Oy verme yeri gözlendikten sonra her sandık için ayrı ayrı doldurulması gereken oy verme işlemi izleme formu doldurulacaktır. Bu formda oy verme sırasında gerekli usul kurallarına uyulup uyulmadığı, yapılan şikâyet başvuruları, gizlilik ihlali, ayrımcılık ve benzeri herhangi bir sorunun yaşanıp yaşanmadığına ilişkin sorular cevaplanacaktır. Bununla birlikte olası farklı durumlar yaşandığı takdirde gözlemciler sorulardan bağımsız olarak gözlemlerini formlara da aktarabilecektir. Üçüncü form ise oy sayım işlemine ve sayım işlemlerinin usulüne uygun olup olmadığına ilişkindir. Bütün soruların eksiksiz doldurulması sağlıklı veri toplama ve sonuç analizi adına önem taşımaktadır. Bağımsız Gözlemciler Sandıklar için gözlem süresini genel duruma göre kendileri belirlemelidir. Ancak gözlem süresi oy verme işleminin belli aşamalarını, sandık kurullarının uygulamalarını gözlemlemeye yetecek bir süre olmalıdır. Seçim Gününe İlişkin Formdaki Sorular Bakımından Potansiyel Sorunlar: Oy verme yerlerinde ve çevresinde kampanya faaliyeti yapılıp yapılmadığı, etrafta materyal bulunup bulunmadığı ve yetkisi dışında kişilerin ve/veya kolluk kuvvetlerinin varlığı gözlenmelidir. Gizli oy ilkesine ilişkin sorunlar: Oy kullanılan sandıkların, gizliliği sağlayacak fiziksel koşulları sağlayıp sağlamadığına dikkat edilmelidir. Açıkta başkalarının görebileceği şekilde oy kullanmak durumunda kalanlar oldu mu? İhtiyaç duyan (okuma yazma bilmeyen ya da engelli -tüm engel grupları için-) seçmenlere kimler destek oldu? Aynı kişiler birden fazla seçmene yardımcı oldular mı? 16 Untitled-1.indd 16 Bağımsız Seçim İzleme Platformu Bağımsız Seçim Gözlemciliği Rehberi 06.05.2015 17:35